हायलाइट

• हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय केवळ दैनंदिन चालण्यापुरते मर्यादित नाही तर संपूर्ण जीवनशैलीशी संबंधित आहे.


• खाण्यापिण्याच्या चुकीच्या सवयी आणि तणाव हे हृदयविकाराचे सर्वात मोठे कारण बनत आहेत.


• तज्ज्ञांच्या मते संतुलित आहार आणि योग्य व्यायाम यांची सांगड आवश्यक आहे.


• झोप, वजन आणि रक्तदाब नियंत्रणात ठेवणे हृदयासाठी खूप महत्त्वाचे आहे.


• वेळेवर तपासणी आणि वाईट सवयींपासून दूर राहिल्याने हृदय दीर्घकाळ मजबूत राहते.

आजकाल बहुतेक लोकांचा असा विश्वास आहे की जर त्यांनी दररोज सकाळी 20-30 मिनिटे चालले तर त्यांचे हृदय नेहमी निरोगी राहते. चालणे फायदेशीर आहे यात शंका नाही, पण हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय फक्त चालण्यापुरते मर्यादित नाही. बदलती जीवनशैली, वाढता ताणतणाव आणि खाण्यापिण्याच्या चुकीच्या सवयींमुळे हृदयविकाराचा त्रास आता केवळ वृद्धांनाच होत नाही, तर तरुण वर्गही त्याला मोठ्या प्रमाणात बळी पडत आहेत.

तज्ज्ञांच्या मते, हृदयाला दीर्घकाळ निरोगी ठेवण्यासाठी संपूर्ण जीवनशैलीचा अवलंब करणे आवश्यक आहे, ज्यामध्ये आहार, व्यायाम, झोप, तणाव व्यवस्थापन आणि नियमित आरोग्य तपासणी यांचा समावेश आहे.

हृदयरोग हा जीवनशैलीचा आजार का होत आहे?

सवयी बदलणे आणि हृदय कमकुवत होणे

आजचा माणूस तासन्तास खुर्चीवर बसून काम करतो, फास्ट फूड खातो आणि मोबाईल फोन आणि स्क्रीनमुळे पुरेशी झोप घेता येत नाही. त्यामुळेच उच्च रक्तदाब, मधुमेह, कोलेस्टेरॉल यासारख्या समस्या झपाट्याने वाढत आहेत. या सर्वांचा थेट संबंध हृदयविकाराशी आहे. अशा मध्ये हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय दत्तक घेणे हा आता पर्याय नसून गरज आहे.

हृदय निरोगी ठेवण्याचे मार्ग: चालण्याव्यतिरिक्त काय महत्वाचे आहे?

1. हृदयाच्या आरोग्यासाठी योग्य खाण्याच्या सवयी

तुम्ही जे खातात त्याचा थेट परिणाम तुमच्या हृदयावर होतो असे तज्ज्ञांचे मत आहे. जास्त तळलेले, पॅक केलेले आणि गोड पदार्थ खाल्ल्याने हृदयाच्या रक्तवाहिन्यांमध्ये चरबी जमा होऊ शकते.

आपण काय खावे?

• हिरव्या भाज्या: पालक, बाटली, लंडी, गाजर


• ताजी फळे: सफरचंद, संत्री, पेरू, पपई


• संपूर्ण धान्य: ओटचे जाडे भरडे पीठ, ओट्स, तपकिरी तांदूळ


• प्रथिने स्त्रोत: कडधान्ये, हरभरा, राजमा, मूग


• निरोगी चरबी: अक्रोड, फ्लेक्ससीड, ऑलिव्ह ऑइल

या सर्व गोष्टी हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय चा महत्त्वाचा भाग आहेत.

2. फक्त चालणे नाही तर पूर्ण व्यायाम महत्वाचा आहे

मॉर्निंग वॉक ही चांगली सुरुवात आहे, परंतु तुमचे हृदय मजबूत करण्यासाठी यापेक्षा जास्त वेळ लागतो. हृदयासाठी फायदेशीर व्यायामांमध्ये हे समाविष्ट आहे:

• वेगाने चालणे किंवा हलके धावणे


• सायकलिंग


• वगळणे


• योग आणि प्राणायाम


• हलके वजन प्रशिक्षण

तज्ञ आठवड्यातून किमान 150 मिनिटे हलका व्यायाम किंवा 75 मिनिटे जोरदार व्यायाम करण्याची शिफारस करतात. हे देखील हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय सर्वात प्रभावी पद्धत मानली जाते.

3. वजन नियंत्रणात ठेवा

वाढलेल्या वजनामुळे हृदयावर अतिरिक्त दबाव पडतो. लठ्ठपणामुळे उच्च रक्तदाब, मधुमेह आणि कोलेस्टेरॉल वाढते, ज्याचा थेट संबंध हृदयविकाराच्या जोखमीशी असतो.

लहान बदल जसे:

• रात्री उशिरा रात्रीचे जेवण वगळणे


• मिठाई आणि जंक फूड कमी करणे


• दररोज थोडे सक्रिय व्हा

हे सर्व हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय मोठा फरक करू शकतो.

4. मीठ आणि सोडियम कमी प्रमाणात घेणे

जास्त मीठ खाल्ल्याने रक्तदाब वाढतो, जो हृदयासाठी धोकादायक आहे. पॅकेज केलेले आणि कॅन केलेला अन्न टाळा. लोणचे, स्नॅक्स आणि सॉस मर्यादित प्रमाणात घ्या.

चवीनुसार लिंबू, धणे आणि स्थानिक मसाले वापरा. ही सवय देखील हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय मध्ये समाविष्ट आहे.

5. धूम्रपान आणि तंबाखूपासून दूर राहा

धूम्रपानामुळे हृदयाच्या नसा कडक होतात आणि शरीरातील ऑक्सिजनचा पुरवठा कमी होतो. त्यामुळे हृदयविकाराचा झटका आणि पक्षाघाताचा धोका अनेक पटींनी वाढतो. जर तुम्ही खरोखर हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय तंबाखूचा अवलंब करायचा असेल तर तंबाखू सोडणे ही सर्वात महत्त्वाची पायरी आहे.

6. तणाव हलके घेऊ नका

सतत तणावाखाली राहिल्याने हृदयाचे ठोके आणि रक्तदाब वाढतो. कालांतराने यामुळे हृदयाचे नुकसान होते.

तणाव कमी करण्याचे उपाय:

• दीर्घ श्वास घ्या


• ध्यान आणि योग


• निसर्गात वेळ घालवणे


• कुटुंब आणि मित्रांशी मोकळेपणाने बोलणे

मानसिक शांतीसोबत हे उपाय हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय देखील आहेत.

7. पुरेशी झोप घ्या

जे लोक कमी झोपतात त्यांना हृदयविकाराचा धोका जास्त असतो. दररोज 7-8 तासांची चांगली झोप हृदयाला विश्रांती देते आणि शरीराला दुरुस्त करण्याची संधी देते. झोपण्यापूर्वी मोबाईल आणि टीव्हीपासून दूर राहणे फायदेशीर मानले जाते.

8. नियमित आरोग्य तपासणी करा

ब्लड प्रेशर, शुगर आणि कोलेस्ट्रॉल वेळोवेळी तपासणे खूप महत्वाचे आहे. रोग लवकर ओळखला तर उपचार सोपे होते. हे देखील हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय चा महत्त्वाचा भाग आहे.

फक्त मॉर्निंग वॉक घेणे ही चांगली सवय आहे, पण ती हृदयाच्या आरोग्याची संपूर्ण जबाबदारी घेऊ शकत नाही. जर तुम्हाला खरोखरच दीर्घ आणि निरोगी आयुष्य हवे असेल, तर तुम्हाला आहार, व्यायाम, झोप, तणाव आणि सवयी या प्रत्येक पैलूकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे. योग्य वेळी दत्तक घेतले हृदय निरोगी ठेवण्याचे उपाय हृदयविकारापासून केवळ संरक्षणच करत नाही तर जीवनमानही सुधारते.