रोहित कुमार

नवी दिल्ली, 11 फेब्रुवारी: केंद्रीय मंत्री हरदीपसिंग पुरी यांनी बुधवारी लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांना एपस्टाईन फाइल्समध्ये त्यांच्या नावाचा उल्लेख केल्याबद्दल प्रत्युत्तर दिले आणि स्पष्ट केले की ते फक्त काही प्रसंगी (आणि) एका शिष्टमंडळाचा भाग म्हणून दिवंगत आणि बदनाम झालेल्या अमेरिकन फायनान्सरला भेटले आणि केवळ त्यांच्याशी ईमेलची देवाणघेवाण केली.

संसदीय भाषणात गांधींच्या स्फोटक आरोपांच्या काही तासांनंतर पुरी यांनी आज दुपारी पत्रकारांना सांगितले की, जेफ्री एपस्टाईन यांच्याशी त्यांच्या संवादाचा “त्यांच्यावरील आरोपांशी काही संबंध नाही…” मंत्री म्हणाले की त्यावेळी त्यांचा प्राथमिक संवाद LinkedIn सहसंस्थापक रीड हॉफमन यांच्याशी होता आणि त्यांनी इंटरनेट उद्योजक आणि उद्यम भांडवलदार यांना भारतात आमंत्रित केले होते.

राहुल गांधींवर जेफ्री एपस्टाईन फायलींशी संबंधित “निराधार आरोप” केल्याचा आणि संसदीय जबाबदारी दाखविण्यात अपयशी ठरल्याचा आरोप करून, श्री पुरी यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की तथाकथित एपस्टाईन फायलींशी संबंधित चर्चेत त्यांचे नाव ओढले गेले आणि तथ्ये रेकॉर्डवर ठेवण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी स्पष्ट केले की त्यांच्या परस्परसंवादाशी संबंधित सर्व माहिती आधीच सार्वजनिक डोमेनमध्ये आहे.

“मी तुम्हाला आठवण करून देऊ इच्छितो की आजच्या संसदेच्या अधिवेशनादरम्यान, माझ्या नावाचा उल्लेख इतरत्र काही घडामोडींच्या संदर्भात, एपस्टाईन फाइल्सच्या संदर्भात करण्यात आला होता. मी हे स्पष्ट करू इच्छितो की ही सर्व तथ्ये सार्वजनिक आहेत,” पुरी म्हणाले. त्यांनी स्पष्ट केले की मे 2009 पासून ते न्यूयॉर्कमधील संयुक्त राष्ट्रांमध्ये भारताचे राजदूत म्हणून 2017 पर्यंत काम करत असताना सुमारे तीस लाख ईमेल्स प्रसिद्ध करण्यात आल्या होत्या. “फक्त तीन किंवा चार बैठकांचे संदर्भ आहेत, आणि माझे सर्व संवाद पूर्णपणे व्यावसायिक होते, बहुपक्षीयतेवरील स्वतंत्र आयोग आणि इतर आंतरराष्ट्रीय कार्याशी संबंधित,” तो पुढे म्हणाला.

“तीस लाख ईमेल्सपैकी फक्त तीन-चार संदर्भ (त्याच्या नावाचे)… काही प्रसंगी मी एपस्टाईनला भेटलो (आणि) फक्त एका ईमेलची देवाणघेवाण केली. आमच्या संवादाचा (त्याच्यावर आरोप असलेल्या गुन्ह्यांशी) काहीही संबंध नव्हता,” पुरी म्हणाले, “आम्ही 'मेक इन इंडिया'बद्दल बोललो.” “मला एपस्टाईनच्या कार्यात रस नव्हता. त्यांच्यासाठी मी 'योग्य व्यक्ती' नव्हतो,” ते असेही म्हणाले की एपस्टाईनने त्यांना “दोमुखी” म्हटले होते आणि राहुल गांधींनी ईमेल वाचले पाहिजेत.

राहुल गांधी यांनी संसदेबाहेर पत्रकारांशी बोलताना हरदीप पुरी आणि उद्योगपती अनिल अंबानी यांचा उल्लेख केलेल्या एपस्टाईनवरील यूएस फाइल्सचा संदर्भ दिल्यानंतर पुरी यांची तीव्र प्रतिक्रिया होती. 31 जानेवारी रोजी, परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या एपस्टाईन फाइल्सच्या कथित भाग ईमेलमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या 2017 च्या इस्रायल दौऱ्याचा संदर्भ जोरदारपणे नाकारला होता. त्याने या संदर्भाला दोषी ठरलेल्या गुन्हेगाराची “कचरा अफवा” असे म्हटले.

“आम्ही तथाकथित एपस्टाईन फाइल्समधील ईमेल संदेशाचे अहवाल पाहिले आहेत ज्यात पंतप्रधान आणि त्यांच्या इस्रायल भेटीचा संदर्भ आहे. जुलै 2017 मध्ये पंतप्रधानांच्या इस्रायलच्या अधिकृत दौऱ्याच्या वस्तुस्थितीपलीकडे, ईमेलमधील बाकीचे संकेत एका दोषी गुन्हेगाराच्या कचऱ्याच्या अफवांपेक्षा थोडे अधिक आहेत, जे अपमानित होण्यास पात्र आहेत,” जामवाल म्हणाले.

गेल्या महिन्यात यूएस डिपार्टमेंट ऑफ जस्टिसने एपस्टाईनवरील फायलींमधून रेकॉर्डचा एक मोठा नवीन भाग जारी केला, ज्याने सरकारला त्याच्या तरुण मुलींवरील लैंगिक अत्याचाराबद्दल आणि श्रीमंत आणि प्रभावशाली व्यक्तींशी संवाद साधण्याबद्दल काय माहिती आहे यावर प्रकाश टाकण्यासाठी डिझाइन केलेल्या कायद्यानुसार खुलासे पुन्हा सुरू केले.

डेप्युटी यूएस ऍटर्नी जनरल टॉड ब्लँचे यांनी सांगितले की, ताज्या प्रकटीकरणात 2,000 हून अधिक व्हिडिओ आणि 180,000 प्रतिमांसह तीस लाखांहून अधिक पानांचे दस्तऐवज जारी केले जात आहेत. विभागाच्या वेबसाइटवर प्रकाशित झालेल्या फायलींमध्ये अशा सामग्रीचा समावेश आहे जो अधिकार्यांनी सांगितले की डिसेंबरमध्ये प्रारंभिक प्रकाशनापासून रोखण्यात आले होते.

अनेक महिन्यांच्या राजकीय आणि सार्वजनिक दबावानंतर लागू केलेल्या एपस्टाईन फाइल्स पारदर्शकता कायद्यांतर्गत खुलासे अनिवार्य आहेत. कायद्यानुसार सरकारने केवळ एपस्टाईनशीच नव्हे तर त्याची दीर्घकाळची सहकारी आणि माजी मैत्रीण घिसलेन मॅक्सवेल यांच्याशी संबंधित फाइल्स उघडण्याची आवश्यकता आहे. एपस्टाईनचा ऑगस्ट 2019 मध्ये न्यूयॉर्क तुरुंगाच्या सेलमध्ये मृत्यू झाला, त्याच्यावर फेडरल लैंगिक तस्करी आरोपांवर आरोप लावण्यात आल्यानंतर एका महिन्यानंतर, मृत्यूने आत्महत्या केली.

श्री पुरी म्हणाले की, काँग्रेस नेत्याकडे सबळपणाशिवाय आरोप करणे आणि उत्तरे ऐकण्याऐवजी बाहेर पडण्याची पद्धत आहे. “दोन प्रकारचे नेते असतात. एक प्रकारचे नेते राजकीय व्यवस्थेत जबाबदारी घेतात, लोकसेवेसाठी आपले जीवन समर्पित करतात आणि देशाचा कायापालट करतात, भारताला 10व्या क्रमांकाच्या अर्थव्यवस्थेतून चौथ्या क्रमांकावर घेऊन जातात आणि लवकरच तिसऱ्या क्रमांकावर येतात. मग असे इतर नेते आहेत जे अधूनमधून देशात येतात, आरोप करतात आणि ठोस उत्तर मिळाल्यावर संसद सोडतात,” ते म्हणाले.

पत्रकार परिषदेत पुरी यांनी राहुल गांधींवर आणखी हल्ला चढवला आणि असा दावा केला की काँग्रेस नेते त्यांचे भाषण केल्यानंतर सभागृहातून निघून गेले, ज्याला त्यांनी वादविवाद टाळण्याची भूतकाळाची प्रवृत्ती म्हटले होते. त्याचे थेट नाव न घेता पुरी म्हणाले, मी ज्या नेत्याचा उल्लेख करत आहे ते तुम्हाला माहीत आहे…”

याआधी लोकसभा अधिवेशनात गांधी यांनी उद्योगपती अनिल अंबानी यांच्यावर एपस्टाईन फाइल्सशी संबंध असल्याचा आरोप केला होता आणि ते तुरुंगात का नाहीत असा सवाल केला होता. “मला हरदीप पुरी यांना देखील विचारायचे आहे, ज्यांनी त्यांची एपस्टाईनशी ओळख करून दिली. मला माहित आहे की त्यांची ओळख कोणी करून दिली आणि हरदीप पुरी यांना माहित आहे की त्यांची ओळख कोणी करून दिली…,” गांधी यांनी दावा केला.