मुलींना लहानपणापासूनच एक खास प्रकारचा धडा शिकवला जातो, हळूवारपणे बोला, प्रतिवाद करू नका, सर्वांना आनंदी ठेवा, घराची इज्जत राखा. या गोष्टी विधींसारख्या वाटतात, पण अनेक वेळा या सवयी आत दडलेल्या तणावाचा डोंगर तयार करतात. बाहेरून शांतता दिसते, पण आतून भावनांचे दडपण साचत राहते. हा पॅटर्न पुढे 'गुड गर्ल सिंड्रोम' चे रूप घेऊ शकतो.

या विचारात मुलगी विनम्र बनते, प्रत्येक परिस्थितीत सहकार्य करते आणि इतरांच्या गरजा स्वतःच्या वर ठेवते. ती 'नाही' म्हणायला घाबरते, तिचा राग दाबते आणि तिच्या समस्यांना किरकोळ समजते. याचा परिणाम असा होतो की मनातील विचार बाहेर न आल्यास अनेक प्रकारचे नुकसान होते.

फक्त मुलींवरच जास्त दबाव का?

पारंपारिक भूमिकांनी स्त्रियांना कुटुंब एकत्र ठेवण्याची जबाबदारी दिली आहे. म्हणून, त्याला शांतता राखणारी आणि अनुकूल व्यक्ती म्हणून चित्रित केले गेले. मुलांना अनेकदा त्यांचे विचार व्यक्त करण्याची आणि दबदबा दाखवण्याची परवानगी दिली जाते, तर मुलींना नम्रतेचे प्रतीक बनवले जाते.

चांगली मुलगी होण्याचे आरोग्याचे नुकसान

भावनांना सतत दाबून ठेवल्याने शरीर तणावपूर्ण स्थितीत राहू लागते. एखाद्याला आपले विचार मांडायला जागा मिळत नाही, तेव्हा मेंदू धमकीसारखा प्रतिसाद देतो. यामुळे तणावाचे संप्रेरक वाढू शकतात, झोपेवर परिणाम होऊ शकतो आणि सतत थकवा येऊ शकतो. अनेक स्त्रियांना पचनाच्या समस्या, डोकेदुखी, पाठदुखी किंवा हार्मोनल गडबड कोणत्याही उघड कारणाशिवाय जाणवते. तुमच्या गरजांकडे दीर्घकाळ दुर्लक्ष केल्याने चिंता आणि भावनिक जळजळीत वाढ होऊ शकते. म्हणजेच, शांत दिसण्याचा प्रयत्न केल्याने आंतरिक गोंधळ दूर होत नाही, तो फक्त खोलवर जातो.

त्याचे काही फायदे आहेत का?

समाजाच्या दृष्टिकोनातून 'चांगली मुलगी' ही प्रतिमा कौतुकास्पद आहे. अशा वागण्याने नातेसंबंधातील संघर्ष कमी होऊ शकतो आणि लोक विश्वास ठेवू लागतात. व्यावसायिक जीवनात उपयुक्त आणि मऊ असणे देखील सकारात्मक मानले जाते. पण जेव्हा ही चांगुलपणा मजबुरी बनते तेव्हा समस्या सुरू होते. इतरांना प्राधान्य देण्यासाठी तुम्हाला प्रत्येक वेळी स्वतःला खोडून काढावे लागले तर ते संतुलन बिघडते.

गुड गर्ल सिंड्रोमचे तोटे काय आहेत?

गुड गर्ल सिंड्रोमचा सर्वात मोठा तोटा म्हणजे स्व-अभिव्यक्ती दडपून टाकणे. हळूहळू त्या व्यक्तीला स्वतःला काय हवे आहे हे समजत नाही. निर्णय घेताना भीती वाटते, अपराधीपणा वाढतो आणि आत्मविश्वास कमी होऊ शकतो. नात्यातही अनाठायी नाराजी साचत राहते, जी कधीही अचानक फुटू शकते.

यावर उपाय काय?

छान असण्यात काहीच गैर नाही, पण स्वतःशी प्रामाणिक असणं तितकंच महत्त्वाचं आहे. सीमा निश्चित करणे, 'नाही' म्हणायला शिकणे आणि निरोगी मार्गांनी भावना व्यक्त करणे या मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यासाठी महत्त्वाच्या पायऱ्या आहेत. जेव्हा एखादी मुलगी 'चांगली' असण्यासोबतच 'खरी' राहण्यास सक्षम होते, तेव्हाच खरा समतोल साधला जातो.