‘डीआरडीओ’ची किमया : भारताला मिळाली पहिली स्वदेशी ग्लाइड शस्त्रप्रणाली  : संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने आणखी एक पाऊल

पहिल्या स्वदेशी ग्लाइड शस्त्रप्रणालीची वैशिष्ट्यो

• ‘तारा’ ही भारताची पहिली स्वदेशी ग्लाइड शस्त्रप्रणाली असल्याने उल्लेखनीय.


• ही प्रणाली दिशाहीन स्फोटकांना अचूक-मार्गदर्शित शस्त्रांमध्ये रुपांतरित करते.


• हैदराबादस्थित ‘आरसीआय’ने डीआरडीओच्या मदतीने डिझाइन व विकसित केली.


• संहारक क्षमता आणि निपुणतेमुळे जमिनीवरील लक्ष्यांचा अचूक वेध घेऊ शकते.


• अत्याधुनिक कमी किमतीच्या प्रणालींचा वापर करणारे हे पहिले ग्लाइड शस्त्रास्त्र.

सर्कल इन्स्टिट्यूट/बालासोर

भारताने संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. स्वदेशी बनावटीच्या ‘टॅक्टिकल अॅडव्हान्स्ड रेंज ऑगमेंटेशन’ (तारा) या ग्लाइड शस्त्रप्रणालीने आपले पहिले चाचणी उड्डाण यशस्वीरित्या पार पाडले आहे. संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी या शस्त्रप्रणालीच्या पहिल्या चाचणी उड्डाणबद्दल डीआरडीओ, भारतीय हवाई दल आणि या प्रकल्पात सहभागी असलेल्या उद्योग भागीदारांचे अभिनंदन केले. त्यांनी या यशस्वी परीक्षणाला भारताच्या स्वदेशी संरक्षण क्षमता वाढवण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण यश आल्याचे स्पष्ट केले. भारताने संरक्षण क्षेत्रात एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. ‘डीआरडीओ’ने ग्लाइड शस्त्रप्रणाली स्वदेशी बनावटीद्वारे विकसित केली आहे. यात दिशाहीन स्फोटकांना अचूक-मार्गदर्शित शस्त्रांमध्ये रुपांतरित करण्याची क्षमता आहे.  ‘तारा’मध्ये एक मॉड्यूलर रेंज एक्स्टेंशन किट असून शत्रूराष्ट्राच्या टार्गेटला काही सेकंदात नष्ट करण्याची क्षमता आहे.

या यशस्वी चाचणीदरम्यान प्रणालीची कामगिरी आणि सर्व तांत्रिक मापदंडांचे मूल्यांकन केल्यानंतर पूर्णपणे यशस्वी ठरले. हे यश भारताची स्वदेशी संरक्षण उत्पादन क्षमता आणि अत्याधुनिक लष्करी तंत्रज्ञान विकसित करण्यातील वाढती ताकद दर्शवते. हैदराबादस्थित संशोधन केंद्राने डीआरडीओच्या प्रयोगशाळांच्या सहकार्याने ‘तारा’ची रचना आणि विकास केला आहे. ‘डीआरडीओ’ने देशाच्या नवीन शस्त्रप्रणालीच्या यशस्वी पहिल्या उड्डाण चाचणीबद्दल एका निवेदनाद्वारे माहिती दिली आहे. टॅक्टिकल अॅडव्हान्स्ड रेंज ऑगमेंटेशन (तारा) या शस्त्राची पहिली उड्डाण चाचणी 7 मे 2026 रोजी ओडिशाच्या किनाऱ्यावर यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्याचे सांगण्यात आले. ही चाचणी संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (डीआरडीओ) आणि भारतीय हवाई दल (आयएएफ) यांनी संयुक्तपणे घेतली होती. संरक्षण मंत्रालयाने याला भारताची अचूक मारा करण्याची क्षमता मजबूत करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हटले आहे.

या प्रणालीचा उद्देश काय?

‘तारा’ ही शस्त्रप्रणाली हैदराबाद येथील डीआरडीओची एक प्रमुख प्रयोगशाळा असलेल्या ‘आरसीआय’ने इतर डीआरडीओ प्रयोगशाळांच्या सहकार्याने विकसित केली आहे. शत्रूच्या जमिनीवरील लक्ष्यांवर अत्यंत अचूकतेने मारा करू शकणारी कमी किमतीची, अत्याधुनिक शस्त्रs विकसित करणे हा याचा उद्देश आहे. तज्ञांच्या मते, ग्लाइड वेपन सिस्टीम पारंपरिक बॉम्बना प्रगत मार्गदर्शन तंत्रज्ञानाने सुसज्ज करत असल्यामुळे ते लांब पल्ल्याचा प्रवास करू शकतात आणि अधिक अचूकतेने लक्ष्यांवर मारा करू शकतात. तारा प्रणाली अत्याधुनिक परंतु कमी खर्चाच्या तंत्रज्ञानाचा वापर करते. यामुळे भारतीय सशस्त्र दलांना भविष्यात कमी खर्चात उच्च-उत्पादक, अचूक शस्त्रs मिळवणे शक्य होईल.