Iran Oil Spill : अलीकडील सॅटेलाइट फोटोंमुळे आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांमध्ये चिंता वाढली आहे. खारग बेटाजवळ समुद्राच्या पृष्ठभागावर तब्बल २० ते ४५ चौरस किलोमीटरपर्यंत पसरलेला काळसर तेलाचा थर दिसून आला आहे.

काही विश्लेषकांनी असा अंदाज व्यक्त केला की, इराणकडून जाणीवपूर्वक अतिरिक्त तेल समुद्रात सोडले जात असावे. मात्र, अद्याप अधिकृतपणे कोणतीही तेलगळती झाल्याची पुष्टी झालेली नाही. उपग्रहातून मिळालेल्या फोटोंमुळे अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत. पर्यावरणीय सुरक्षितता आणि प्रादेशिक स्थैर्य राखण्यासाठी स्वतंत्र आणि पारदर्शक तपासणीची मागणी होत आहे.

सॅटेलाइट फोटोंमध्ये नेमके काय दिसले?

मे २०२६ च्या सुरुवातीला युरोपियन उपग्रहांनी घेतलेल्या फोटोंमध्ये खारग बेटाच्या पश्चिमेकडील समुद्रात मोठ्या प्रमाणात तेलासारखा दिसणारा काळा डाग आढळून आला. हा डाग सुमारे २० ते ४५ चौरस किलोमीटर क्षेत्रावर पसरलेला असून, काही तज्ज्ञांच्या मते ही गळती ३,००० बॅरलपेक्षा जास्त असू शकते. विशेष म्हणजे, हा तेलाचा थर सौदी अरेबियाच्या दिशेने सरकत असल्याचेही दिसून आले.

Black Panther Konkan : सह्याद्रीच्या रांगांमध्ये दिसला दुर्मिळ 'ब्लॅक पँथर'! कोकणात 25 हून अधिक काळे बिबटे? जैवविविधतेला नवा आयाम

काही अहवालांनुसार, अमेरिकन निर्बंधांमुळे इराणच्या तेल साठवण क्षमतेवर ताण आला आहे. निर्यात कमी झाल्यामुळे साठवण टाक्या भरून वाहत असून, त्यामुळे अतिरिक्त तेल समुद्रात सोडले जात असल्याची शक्यता व्यक्त केली जाते. तसेच, जुन्या पाइपलाइन किंवा ओव्हरलोड झालेल्या टँकरमधील ताणामुळेही गळती होऊ शकते.

इराणची भूमिका काय?

इराणच्या ऑइल टर्मिनल्स कंपनीच्या मुख्य अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, संबंधित अहवाल समोर आल्यानंतर तातडीने तपासणी करण्यात आली. साठवण टाक्या, पाइपलाइन, लोडिंग सुविधा तसेच आसपास असलेल्या टँकरमध्ये कोणतीही गळती आढळून आलेली नाही. प्रयोगशाळेतील तपासणीतही तेलगळतीचे कोणतेही पुरावे मिळाले नाहीत.

तसेच, प्रादेशिक सागरी प्रदूषण नियंत्रण संस्थेच्या आपत्कालीन केंद्रानेही या परिसरात कोणतीही गळती नसल्याचे सांगितले आहे. इराणने या सर्व दाव्यांना माध्यमांनी केलेली अतिशयोक्ती आणि आधारहीन अफवा असे संबोधले आहे.

Jalgaon Child Abuse Cases : धक्कादायक! 28 महिन्यांत 50 चिमुरड्यांचे लैंगिक शोषण; परिचितांनीच तोडले लचके, 46 मुली, 4 मुलांचा समावेश हा मुद्दा इतका गंभीर का आहे?

अमेरिकन निर्बंधांमुळे इराणच्या तेल निर्यातीवर मोठा परिणाम झाला आहे. दररोज सुमारे ३० लाख बॅरल उत्पादन होत असले तरी, त्याची निर्यात अडथळ्यांत अडकली आहे. परिणामी, साठवण टाक्या भरून वाहण्याच्या स्थितीत आहेत आणि जुनी जहाजे व तरंगते टँकर वापरण्याची वेळ आली आहे. उत्पादन पूर्णपणे थांबवले आहे.

पर्यावरणीय धोका

पर्शियन आखातातील सागरी परिसंस्था आधीच संवेदनशील आहे. जर मोठ्या प्रमाणात तेलगळती झाली, तर समुद्राच्या पृष्ठभागावर तयार होणाऱ्या तेलाच्या थरामुळे ऑक्सिजनची कमतरता निर्माण होऊ शकते. यामुळे मासे आणि इतर सागरी जीवांचा मोठ्या प्रमाणावर मृत्यू होण्याचा धोका आहे. तसेच, मासेमारी व्यवसाय आणि किनारपट्टीवरील लोकजीवनावरही गंभीर परिणाम होऊ शकतो.

जागतिक परिणाम

जगातील सुमारे २० टक्के तेल वाहतूक होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून केली जाते. या भागात कोणतेही संकट निर्माण झाल्यास जागतिक तेलपुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो. परिणामी, तेलाच्या किमती वाढण्याची शक्यता असून भारतासारख्या देशांना महागाईचा सामना करावा लागू शकतो. सध्या, सॅटेलाइट फोटोंमध्ये दिसणारा काळा डाग हा खरोखरच तेलगळतीचा परिणाम आहे की इतर कोणत्यातरी नैसर्गिक किंवा तांत्रिक कारणामुळे तयार झालेला आहे, हे स्पष्ट झालेले नाही. इराणने हे आरोप फेटाळले असले तरी, आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञ मात्र या फोटोंवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.