जागतिक तंबाखू विरोधी दिनानिमित्त, कर्करोग तज्ञांनी भारतातील तोंडाच्या कर्करोगाच्या वाढत्या ओझ्याबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे आणि चेतावणी दिली आहे की बहुतेक रुग्ण रोगाच्या प्रगत टप्प्यावर पोहोचल्यानंतरच उपचार घेत असतात.

हेड अँड नेक कॅन्सर इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (HNCII), मुंबई येथील डॉक्टरांनी सांगितले की, तंबाखू हे तोंडाच्या आणि डोक्याच्या आणि मानेच्या कर्करोगाचे प्रमुख कारण आहे. तथापि, ते ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस (HPV) शी निगडीत कर्करोगातही वाढ पाहत आहेत, विशेषत: तरुण रुग्णांमध्ये HPV-16 संक्रमण.

तंबाखू हा सर्वात मोठा धोका घटक आहे

HNCII येथे ऑगस्ट 2023 ते डिसेंबर 2025 दरम्यान केलेल्या 5,135 कर्करोग शस्त्रक्रियांच्या विश्लेषणात असे आढळून आले की डोके आणि मानेच्या कर्करोगाच्या जवळजवळ निम्म्या केसेस तंबाखूच्या सेवनाशी संबंधित आहेत.

या अभ्यासात असे दिसून आले आहे की महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेश या राज्यांमध्ये तंबाखूच्या सेवनाचे प्रमाण 60 टक्क्यांहून अधिक आहे.

गुटखा, खैनी आणि सिगारेट यांसारखी उत्पादने या आजाराला कारणीभूत ठरत असल्याचे तज्ज्ञांनी नमूद केले.

उशीरा निदान एक आव्हान राहते

डॉक्टरांनी ठळकपणे सांगितले की कर्करोगाच्या सुरुवातीच्या काळात केवळ 19 टक्के रुग्णांचे निदान झाले. एक पंचमांश पेक्षा जास्त रुग्ण आधीच स्टेज III किंवा स्टेज IV पर्यंत पोहोचले होते जेव्हा त्यांनी उपचार घेतले.

एचएनसीआयआयचे संस्थापक आणि वरिष्ठ सर्जिकल ऑन्कोलॉजिस्ट डॉ. सुलतान प्रधान म्हणाले की, सर्वात मोठी चिंता ही केवळ प्रकरणांची संख्या नाही तर निदानास होणारा विलंब आहे.

“हे असे कर्करोग आहेत जे मोठ्या प्रमाणात टाळता येण्यासारखे आहेत, तरीही तंबाखूच्या वापरामुळे मोठ्या प्रमाणात प्रकरणे वाढत आहेत,” ते म्हणाले.

सशक्त जनजागृती मोहिमांची गरज

कर्करोग तज्ञांनी कडक तंबाखू-नियंत्रण उपाय, व्यापक स्क्रीनिंग कार्यक्रम आणि देशाच्या तोंडाच्या कर्करोगाचा भार कमी करण्यासाठी अधिक जनजागृतीच्या गरजेवर भर दिला.

लवकर निदान झाल्यामुळे उपचारांच्या परिणामांमध्ये लक्षणीय सुधारणा होत असल्याने, डॉक्टरांनी लोकांना सतत तोंडाचे व्रण, गाठी, गिळण्यात अडचण किंवा इतर असामान्य लक्षणांसाठी वैद्यकीय मदत घेण्याचे आवाहन केले.