हॉलीवूड वि बॉलीवूड चित्रपट: हॉलिवूड आणि बॉलीवूडची तुलना गेल्या अनेक वर्षांपासून सुरू आहे, हे चित्रपटप्रेमींना चांगलेच ठाऊक आहे. एकीकडे बॉलीवूडची गाणी, भावना आणि कौटुंबिक नाटक अनेकांना आवडते, तर अनेकजण हॉलिवूड चित्रपटांच्या ॲक्शन, कथा आणि जबरदस्त तंत्रज्ञानाचे चाहते आहेत. पण जर आपण दोन फिल्म इंडस्ट्रीजची तुलना केली तर हॉलीवूडला आज जगातील सर्वात मोठा फिल्म इंडस्ट्री मानली जाण्याची अनेक कारणे आहेत. याचा अर्थ असा नाही की बॉलीवूड उत्तम चित्रपट बनवत नाही. 'दंगल', बाहुबली, '3 इडियट्स' आणि RRR सारख्या चित्रपटांनी जगभरात भारताला गौरव दिला आहे. मात्र, हॉलिवूड चित्रपटांना वेगळी ओळख देणारे अनेक तथ्य आहेत. हॉलिवूडचे चित्रपट अनेक बाबतीत बॉलिवूडच्या पुढे का मानले जातात हे येथे जाणून घेऊया.

1. हॉलिवूड चित्रपटांवर खूप पैसा खर्च केला जातो

बॉलीवूड आणि हॉलिवूड चित्रपटांमधील सर्वात मोठा फरक म्हणजे खर्चाचा म्हणजेच बजेटचा. हॉलिवूडचे मोठे चित्रपट हजारो कोटी रुपये खर्चून बनवले जातात. त्याच वेळी, बॉलिवूड चित्रपटांचे बजेट तुलनेत खूपच कमी आहे. कोणत्याही चित्रपटावर अधिक बजेट खर्च करण्याचा थेट फायदा म्हणजे उत्तम कॅमेरे, भव्य सेट, मोठी लोकेशन्स, चांगले कलाकार आणि जगातील नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर चित्रपटात करता येतो. 'अवतार', 'ॲव्हेंजर्स' आणि 'मिशन इम्पॉसिबल' सारखे चित्रपट पाहून तुम्हाला याची कल्पना येऊ शकते. बिग बजेटमुळे प्रत्येक सीन जास्त खरा आणि भव्य वाटतो.

2. VFX आणि तंत्रज्ञान हे उत्तर नाही

आजच्या काळात कोणत्याही मोठ्या चित्रपटासाठी VFX खूप महत्त्वाचे झाले आहे. सुपरहिरो, एलियन, मोठे स्फोट, अंतराळ किंवा डायनासोरसारखे दृश्य VFX शिवाय तयार होऊ शकत नाहीत. अनेक हॉलिवूड कंपन्या गेल्या अनेक वर्षांपासून केवळ याच कामात गुंतल्या आहेत. त्यांना अनुभव आहे आणि नवीन तंत्रज्ञानही उपलब्ध आहे. त्यामुळे पडद्यावर दिसणारा प्रत्येक सीन खरा वाटतो. बॉलीवूडने व्हीएफएक्स आणि आधुनिक तंत्रज्ञानात बरीच प्रगती केली आहे, परंतु तरीही अनेक चित्रपटांमध्ये व्हीएफएक्स हॉलीवूडमध्ये दिसत नाही.

3. चित्रपटाच्या कथेवर खूप मेहनत घेतली आहे

हॉलिवूडमध्ये कोणत्याही चित्रपटाचे शूटिंग सुरू करण्यापूर्वी त्याच्या कथेवर तपशीलवार काम केले जाते. त्यासाठी अनेक लेखक कथेचा विचार करून मग ती लिहितात. प्रत्येक दृश्य पुन्हा पुन्हा वाचले जाते आणि त्यात बदल केले जातात जेणेकरून कथेत कोणताही दोष राहू नये. तर बॉलिवूडमध्ये अनेक वेळा शूटिंग सुरू झाल्यानंतरही कथा आणि संवाद बदलत राहतात. तथापि, ही पद्धत काही चित्रपटांसाठी कार्य करते परंतु बर्याच प्रकरणांमध्ये ती कथा कमकुवत करते. चित्रपटाची सर्वोत्कृष्ट कथा हे त्याचे वास्तविक जीवन असते आणि याकडेच हॉलिवूड इंडस्ट्रीत सर्वाधिक लक्ष दिले जाते.

4. स्टारला नाही तर पात्राला महत्त्व दिले जाते.

बॉलिवूड चित्रपटांची तिकिटे अनेकदा स्टारच्या नावाने विकली जातात हे तुमच्या लक्षात आले असेल. अनेक वेळा लोक चित्रपटाच्या कथेकडे जास्त लक्ष देतात, नायक कसा दिसेल आणि त्याची एन्ट्री किती दमदार असेल. दुसरीकडे, हॉलिवूडच्या चित्रपटांमध्ये हे क्वचितच पाहायला मिळते. तिथले कलाकार चित्रपटातील व्यक्तिरेखेनुसार स्वतःमध्ये बदल करतात. आवश्यक असल्यास, आम्ही वजन वाढवतो किंवा कमी करतो किंवा महिने ट्रेन करतो. त्याचे संपूर्ण लक्ष त्याचे पात्र प्रेक्षकांना खरे वाटावे यावर आहे. यामुळेच तिथले अनेक कलाकार प्रत्येक चित्रपटात पूर्णपणे वेगळे दिसतात.

5. सर्व प्रकारचे चित्रपट हॉलीवूडमध्ये बनतात

हॉलिवूडमध्ये केवळ ॲक्शन किंवा सुपरहिरो चित्रपट बनत नाहीत. विज्ञान, अवकाश, इतिहास, युद्ध, क्रीडा, भयपट, विनोदी, थ्रिलर, बायोपिक आणि वास्तविक घटनांवर आधारित मोठ्या प्रमाणात चित्रपट तेथे बनवले जातात. अशा परिस्थितीत लोकांना दरवर्षी काहीतरी नवीन आणि खास पाहायला मिळते. यामुळेच तिथले निर्माते नवीन कल्पनांवर पैसे गुंतवायला मागेपुढे पाहत नाहीत. बॉलिवूडमध्ये हे क्वचितच पाहायला मिळते. पण आता बदल झाला आहे, इथेही वेगवेगळ्या मुद्द्यांवर चित्रपट बनवले जात आहेत पण इथे खूप दिवसांपासून रोमान्स, ॲक्शन आणि फॅमिली ड्रामावर आधारित चित्रपटांवर जास्त भर दिला जात आहे. अशा परिस्थितीत, बर्याच वेळा लोकांना कथा समान वाटते.

6. चित्रपट सर्वांना लक्षात घेऊन बनवला आहे

हॉलिवूड चित्रपट केवळ आपल्या देशातील लोकांसाठी बनवले जात नाहीत. आपला चित्रपट भारत, जपान, चीन, युरोप, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर देशांमध्ये पाहायला मिळेल हे निर्मात्यांनी सुरुवातीपासूनच लक्षात ठेवले होते. त्यामुळे जगातील कोणतीही व्यक्ती जोडलेली वाटेल अशा पद्धतीने ही कथा ठेवली आहे. यामुळेच हॉलिवूडचा चित्रपट अनेक देशांमध्ये अनेक भाषांमध्ये प्रदर्शित होतो आणि जगभर कमाई करतो. दुसरीकडे, अनेक बॉलिवूड चित्रपट भारतीय शैली, कुटुंब आणि संस्कृतीवर आधारित आहेत. भारतीय प्रेक्षकांना असे चित्रपट आवडतात पण परदेशी लोक त्याच्याशी पूर्णपणे कनेक्ट होऊ शकत नाहीत.

7. चित्रपटाच्या गतीला खंड पडत नाही

बॉलीवूड चित्रपटांची ओळख गाण्यांवरून होते. अनेक गाणी आजही लोकांच्या ओठावर आहेत. पण कधी कधी असं होतं की कथेच्या मध्यभागी एखादं गाणं अचानक येतं आणि चित्रपटाचा वेग मंदावतो. हॉलिवूडमध्ये हे क्वचितच पाहायला मिळते. हॉलिवूड चित्रपटांमध्ये असे घडत नाही, त्यात पार्श्वसंगीत वापरले जाते, त्यामुळे चित्रपट पुढे जात राहतो. यामुळे लोक हॉलिवूड चित्रपटांच्या कथांशी जोडलेले राहतात आणि त्यांचे लक्ष विचलित होत नाही.

8. कलाकारांच्या कामाच्या वेगवेगळ्या पद्धती असतात

हॉलिवूडमध्ये चित्रपट बनवणे ही एखाद्या मोठ्या कंपनीप्रमाणे आहे. प्रत्येकाचे काम आधीच ठरलेले असते. शूटिंग कधी होणार, किती वेळ लागणार, कोण काय करणार, सगळं काही आधीच ठरवलं जातं. कलाकारांपासून ते तांत्रिक संघापर्यंत सर्वांसाठी नियम आहेत. शूटिंग वेळेवर सुरू होते आणि वेळेवर संपते. बॉलीवूडमध्येही खूप बदल झाले आहेत, पण कधी कधी शेवटच्या क्षणी बदल, शूटिंगला उशीर किंवा इतर समस्या पाहायला मिळतात. याचा परिणाम चित्रपटावरही होतो.

9. उत्पादक नवीन कल्पनांमध्ये पैसे गुंतवण्यास घाबरत नाहीत

हॉलिवूडची सर्वात मोठी ताकद म्हणजे दरवर्षी नवीन प्रकारच्या कथांवर चित्रपट बनवले जातात. एखाद्या लेखकाची कल्पना वेगळी असेल आणि स्टुडिओ किंवा निर्मात्याला त्यावर विश्वास असेल, तर त्यावर करोडो रुपये खर्च करायला ते मागेपुढे पाहत नाहीत. बॉलीवूडमध्येही मूळ चित्रपट बनवले जातात, परंतु बर्याच काळापासून रिमेक आणि जुन्या फॉर्म्युल्यांवर अधिक लक्ष केंद्रित केले जात आहे. अनेक चित्रपटांवर कॉपीचे आरोपही झाले. तथापि, हे आता कमी झाले आहे आणि नवीन दिग्दर्शक आणि लेखक वेगवेगळ्या कथा कल्पना घेऊन येत आहेत. तरीही हॉलिवूड या बाबतीत खूप पुढे मानले जाते.

10. वितरणाची पद्धत वेगळी आहे

चांगला चित्रपट बनवणे कुणालाही पुरेसं नाही. चित्रपट बनवल्यानंतर तो जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत नेणे महत्त्वाचे असते. या कामात हॉलीवूडही जोरदार आहे. हॉलिवूडमध्ये कोणत्याही चित्रपटाचे मार्केटिंग काही महिने आधीच सुरू होते. ट्रेलर, पोस्टर्स, मुलाखती, सोशल मीडिया, फॅन इव्हेंट्स आणि प्रमोशनवर प्रचंड पैसा खर्च केला जातो. मग हा चित्रपट एकाच दिवशी जगातील अनेक देशांमध्ये हजारो स्क्रीनवर प्रदर्शित होतो. याआधी ती पहिल्या आठवड्यात खूप कमावते. हा पैसा आगामी चित्रपट चांगले बनवण्यासाठी गुंतवला जातो.

हेही वाचा: स्पष्टीकरणकर्ता: 'रामायण'वर डझनभर चित्रपट आणि मालिका, जाणून घ्या रणबीर कपूरचा चित्रपट सर्वात खास का आहे?