उत्तर प्रदेशातील नोकरशाहीत सध्या खळबळ उडाली आहे. मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या सरकारने प्रशासकीय यंत्रणेत अशी 'ऑपरेशन' केल्याने सर्वांनाच आश्चर्याचा धक्का बसला आहे. सोमवारी अवघ्या 12 तासांत एकूण 363 पीसीएस अधिकाऱ्यांच्या बदल्या करण्यात आल्या. आधी 182 अधिकाऱ्यांची यादी रात्री उशिरा आली आणि काही तासांनंतर आणखी 181 पीसीएस अधिकाऱ्यांच्या बदल्यांचे आदेश निघाले. अलिकडच्या वर्षांतील हा कदाचित सर्वात मोठा प्रशासकीय फेरबदल आहे, ज्याने संपूर्ण राज्य विभागात खळबळ उडवून दिली आहे.

एसडीएमचे कार्यक्षेत्र मोठ्या प्रमाणावर बदलले

या प्रमुख प्रशासकीय व्यायामाचा एक भाग म्हणून, सरकारने पूर्वांचलपासून बुंदेलखंड आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशपर्यंत राज्याच्या जवळजवळ प्रत्येक भागात व्यापक बदल केले आहेत. नवीन यादीमध्ये मोठ्या संख्येने उपजिल्हा दंडाधिकारी (SDM) च्या अधिकारक्षेत्रात बदल करण्यात आला आहे. निशांत तिवारी यांच्याकडे फतेहपूर, प्रतापगडचे संजय यादव, बलियाचे प्रवीण यादव, सोनभद्रचे मोहम्मद जफर आणि गोरखपूरचे नमन मेहता यांच्याकडे जबाबदारी देण्यात आली आहे. त्याचप्रमाणे आकाश कुमार, शैलेंद्र गौतम, वैभव गुप्ता आणि शालिनी देवी यांसारखे डझनभर अधिकारी नवीन जिल्ह्यांमध्ये तैनात करण्यात आले आहेत. हा फेरबदल केवळ नाव बदलण्याची प्रक्रिया नसून सरकारच्या कडक देखरेखीचा परिणाम आहे.

एवढी मोठी प्रशासकीय शस्त्रक्रिया का झाली?

हा बदल एवढ्या वेगाने का, असा सवाल राजकीय व प्रशासकीय वर्तुळात उपस्थित केला जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते यामागे सरकारचे तीन मोठे अजेंडे आहेत: जिल्ह्यांमध्ये कायदा व सुव्यवस्था अधिक घट्ट करणे, जमिनीवर सरकारी योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी सुनिश्चित करणे आणि प्रशासकीय यंत्रणा अधिक जबाबदार बनवणे. सरकारचा संदेश अगदी स्पष्ट आहे – केवळ कामाचा आढावा घेतला जाणार नाही, तर खराब कामगिरी करणाऱ्यांना काढून टाकले जाईल आणि चांगले परिणाम देणाऱ्यांना नवीन जबाबदाऱ्या दिल्या जातील.

प्रशासकीय यंत्रणेला जोरदार संदेश मिळाला

१२ तासांत ३६३ अधिकाऱ्यांची इकडे-तिकडे जाणे ही काही सामान्य गोष्ट नाही. जिल्ह्यात हलगर्जीपणा करणाऱ्या अधिकाऱ्यांसाठी हा कडक संदेश आहे. आता संपूर्ण प्रशासकीय रचना 'ॲक्शन मोड'मध्ये आली आहे. सरकारच्या या कसरतीवरून असे दिसून येते की आगामी आव्हाने पाहता योगी सरकारला आपली टीम मजबूत करायची आहे. आता या नव्या नियुक्तीनंतर जिल्ह्यांतील प्रशासकीय कार्यक्षमता आणि विकासकामांचा वेग किती बदलतो याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.