स्पेसटेक युनिकॉर्न स्कायरूट ही विक्रम-1 मोहिमेद्वारे रॉकेट यशस्वीपणे कक्षेत ठेवणारी पहिली खाजगी भारतीय कंपनी ठरली आहे.

हे मिशन भारताच्या स्टार्टअप आणि खाजगी स्पेसटेक इकोसिस्टमसाठी सर्वात मोठे टप्पे म्हणून चिन्हांकित करते, भारतीय स्टार्टअप ऑर्बिटल-क्लास रॉकेट तयार आणि प्रक्षेपित करू शकते आणि व्यावसायिक उपग्रह प्रक्षेपण सेवांसाठी मार्ग मोकळा करू शकते हे दाखवून देते.

विक्रम-1 चे प्रणोदन, एव्हिओनिक्स, टेलीमेट्री, मार्गदर्शन, नेव्हिगेशन आणि स्टेज सेपरेशन सिस्टमचे प्रमाणीकरण करताना मिशन आगमनने 450-किमी लोअर अर्थ ऑर्बिटमध्ये अनेक ग्राहक पेलोड यशस्वीरित्या ठेवले.

स्पेसटेक युनिकॉर्न स्कायरूट रॉकेट कक्षेत ठेवणारी पहिली खाजगी भारतीय कंपनी बनून इतिहास रचला. भारताच्या स्टार्टअप इकोसिस्टम आणि खाजगी अंतराळ उद्योगासाठी एक निश्चित क्षण म्हणून श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन स्पेस सेंटरमधून बाहेर पडल्यानंतर त्याच्या विक्रम-1 प्रक्षेपण वाहनाने 'मिशन आगमन' पूर्ण केले.

मिशनने यशस्वीरित्या ग्राहक पेलोड इंजेक्ट केले आणि स्टेज सेपरेशन आणि ऑर्बिटल इन्सर्टेशनसह सर्व प्रमुख उड्डाण कार्यक्रम पूर्ण केल्यानंतर स्थानिक आणि आंतरराष्ट्रीय ग्राहकांकडून अपेक्षित 450-किमी लो अर्थ ऑर्बिटमध्ये प्रयोग आयोजित केले. तसेच विक्रम-1 चे प्रोपल्शन, टेलीमेट्री, एव्हीओनिक्स, मार्गदर्शन, नेव्हिगेशन, कंट्रोल आणि स्टेज सेपरेशन सिस्टीम प्रत्यक्ष उड्डाण परिस्थितीत प्रमाणित केले.

सात मजली उंच असलेले, विक्रम-1 हे चार टप्प्यांचे प्रक्षेपण वाहन आहे जे पृथ्वीच्या निम्न कक्षेपर्यंत 480 किलो आणि सूर्याच्या समकालिक कक्षापर्यंत 290 किलो वजनाचे पेलोड वाहून नेण्यास सक्षम आहे. रॉकेट 3D-प्रिंटेड इंजिन आणि वायवीय स्टेज सेपरेशन सिस्टीम समाविष्ट करण्याव्यतिरिक्त, द्रव-प्रोपेलेंट ऑर्बिटल ऍडजस्टमेंट स्टेजसह त्याच्या पहिल्या तीन टप्प्यांमध्ये घन प्रणोदन एकत्र करते.

प्रक्षेपणापूर्वी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्कायरूट टीमच्या यशासाठी शुभेच्छा दिल्या आणि भारताच्या वाढत्या खाजगी अंतराळ परिसंस्थेसाठी मिशन आगमन हा एक महत्त्वाचा क्षण असल्याचे वर्णन केले. यशस्वी मोहिमेनंतर, मोदींनी स्कायरूट टीमशी फोनवर बोलून यशाबद्दल त्यांचे अभिनंदन केले.

मिशन वर तयार होते स्कायरूटचे विक्रम-एस २०२२ मध्ये लॉन्च झालेजेव्हा स्टार्टअप सबर्बिटल रॉकेट लॉन्च करणारी पहिली खाजगी भारतीय कंपनी बनली. विक्रम-एसच्या विपरीत, ज्याने तंत्रज्ञान प्रात्यक्षिक मिशन म्हणून काम केले, विक्रम-1 ने स्कायरूटची पहिली यशस्वी परिभ्रमण मोहीम म्हणून चिन्हांकित केले, ज्यामुळे व्यावसायिक उपग्रह प्रक्षेपण सेवांचा मार्ग मोकळा झाला.

यशस्वी पहिल्या मोहिमेनंतर, २०२७ च्या पहिल्या तिमाहीत, विक्रम-१यू, स्ट्रॅप-ऑन बूस्टरसह अपग्रेड केलेली आवृत्ती सादर करण्यापूर्वी, स्कायरूटने या वर्षी आणखी दोन विक्रम-१ लॉन्च करण्याची योजना आखली आहे. त्याच बरोबर, ते विक्रम-२ विकसित करत आहे, एक टन-क्लास-लाँच व्हेईकल, त्याच्या एक्सपैन्स पॉवर स्टेज म्हणून एक टन-स्वर्गीय प्रक्षेपण वाहन. पोर्टफोलिओ

प्रक्षेपण दोन महिन्यांनंतर येते स्कायरूटने $60 मिलियन उभारले विद्यमान गुंतवणूकदार शेरपालो व्हेंचर्स आणि GIC यांच्या सह-नेतृत्वाखालील फंडिंग फेरीत $1.1 अब्ज डॉलरच्या प्री-मनी व्हॅल्युएशनमध्ये, भारताचा पहिला स्पेसटेक युनिकॉर्न बनला.

ISRO चे माजी शास्त्रज्ञ पवन कुमार चंदना आणि नागा भरत डाका यांनी 2018 मध्ये स्थापन केलेले, Skyroot जागतिक लहान उपग्रह बाजारासाठी मॉड्यूलर प्रक्षेपण वाहने विकसित करते. हैदराबादमधील स्टार्टअपच्या 2 लाख चौरस फूट इन्फिनिटी कॅम्पसमध्ये दर महिन्याला एक ऑर्बिटल रॉकेट तयार करण्याची क्षमता आहे.

हे मिशन भारताच्या अंतराळ क्षेत्रातील सुधारणांच्या सर्वात मोठ्या परिणामांपैकी एक आहे, ज्याने IN-SPACe च्या देखरेखीखाली खाजगी कंपन्यांसाठी प्रक्षेपण क्रियाकलाप उघडले. सह भारताचे स्पेसटेक क्षेत्र 2030 पर्यंत $77 अब्ज मार्केट बनण्याचा अंदाज आहेविक्रम-1 ची पहिली मोहीम देशाच्या खाजगी अवकाश महत्वाकांक्षेसाठी एक निश्चित क्षण आणि भारताला जागतिक व्यावसायिक प्रक्षेपण गंतव्यस्थान म्हणून स्थापित करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल म्हणून व्यापकपणे पाहिले जाते.