नवी दिल्ली/लखनौ. देशातील लाखो केंद्रीय कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि बहुप्रतिक्षित बातमी येत आहे. केंद्र सरकारने स्थापन केलेल्या 8 व्या वेतन आयोगाअंतर्गत कर्मचाऱ्यांचे नवीन वेतन आणि निवृत्ती वेतनाची रूपरेषा तयार करण्याची प्रक्रिया आता वेगवान करण्यात आली आहे.

बिझनेस हिंदीच्या विशेष अहवालानुसार, या नवीन वेतन आयोगातील कर्मचाऱ्यांच्या हातातील पगारात होणारी वाढ पूर्णपणे 'फिटमेंट फॅक्टर'वर अवलंबून असेल. हा एक गुणक आहे ज्याद्वारे कर्मचाऱ्यांच्या सध्याच्या मूळ वेतनाचा गुणाकार करून नवीन सुधारित मूळ वेतन निश्चित केले जाते. त्याच्या संभाव्य आकड्यांबाबत कर्मचारी संघटना आणि तज्ञांमध्ये सतत अटकळ आहे.

फिटमेंट फॅक्टर म्हणजे काय आणि पगार कसा बदलतो?

सोप्या शब्दात सांगायचे तर, जेव्हा जेव्हा नवीन वेतन आयोग लागू केला जातो तेव्हा कर्मचाऱ्यांच्या जुन्या मूळ वेतनाला एका विशिष्ट संख्येने गुणले जाते, ज्याला फिटमेंट फॅक्टर म्हणतात.

• 
  

  सातव्या वेतन आयोगाचे गणित: उल्लेखनीय आहे की जेव्हा 2016 मध्ये 7 वा वेतन आयोग लागू करण्यात आला तेव्हा सरकारने 2.57x चा फिटमेंट फॅक्टर ठरवले होते. यामुळे केंद्रीय कर्मचाऱ्यांचे किमान मूळ वेतन ₹7,000 वरून Rs. ₹18,000 प्रति महिना झाले होते.

  
  


• 
  

  8 व्या वेतन आयोगाकडून काय अपेक्षा आहेत? चालू असलेल्या चर्चा आणि तज्ञांच्या अंदाजानुसार, 8 व्या वेतन आयोगामध्ये फिटमेंट फॅक्टरची व्याप्ती 1.92x ते 2.86x दरम्यान असणे अपेक्षित आहे. मात्र, महागाईची वाढती पातळी पाहता ती किमान कमी करावी, अशी मागणी विविध कर्मचारी संघटना करत आहेत. 3.00x किंवा 3.25x पर्यंत ठेवायचे.

  
  

वेतन गणना सूत्र (अपेक्षित परिस्थिती)

जर सरकारने वेगवेगळ्या फिटमेंट घटकांना मान्यता दिली, तर त्याचा किमान मूळ वेतनावर काय परिणाम होईल हे खाली दिलेल्या गणितावरून समजू शकते:

1. 
   

   2.57x फिटमेंट घटक राहिल्यास (7व्या CPC प्रमाणे):

   
   
   
   
   • 
     

     गणना: ₹१८,००० (सध्याचे किमान मूलभूत) × २.५७

     
     
   
   
   • 
     

     संभाव्य नवीन मूळ वेतन: ₹४६,२६०

     
     
   
   
   
   


2. 
   

   2.28x फिटमेंट फॅक्टर मंजूर झाल्यास:

   
   
   
   
   • 
     

     गणना: ₹१८,००० × २.२८

     
     
   
   
   • 
     

     संभाव्य नवीन मूळ वेतन: ₹४१,०४०

     
     
   
   
   
   


3. 
   

   3.00x फिटमेंट फॅक्टर (कर्मचाऱ्यांची मागणी) स्वीकारल्यास:

   
   
   
   
   • 
     

     गणना: ₹१८,००० × ३.००

     
     
   
   
   • 
     

     संभाव्य नवीन मूळ वेतन: ₹५४,०००

     
     
   
   
   
   

महत्वाची टीप: नवीन फिटमेंट फॅक्टर लागू होताच, कर्मचाऱ्यांचा महागाई भत्ता (DA), जो 7 व्या वेतन आयोगाच्या अंतर्गत 60% च्या पुढे चालू आहे, नवीन मूळ वेतनात विलीन केला जाईल. शून्य (0%) पण रीसेट केले जाईल. यानंतर, भविष्यातील डीए नवीन मूळ वेतनाच्या आधारे मोजला जाईल.

नवीन नियम कधी लागू होणार आणि कोणाला मिळणार लाभ?

तत्वतः 8 व्या वेतन आयोगाच्या शिफारशी 1 जानेवारी 2026 पासून प्रभावी मानले जातात. तथापि, वेतन आयोगाच्या स्थापनेसाठी आणि अंतिम अहवाल सादर करण्यासाठीची कालमर्यादा (18 महिने) लक्षात घेता, सुधारित वेतनश्रेणी आणि वाढीव रक्कम 2026 च्या अखेरीस किंवा 2027 च्या सुरुवातीला मिळणे अपेक्षित आहे.

अहवालात थोडा विलंब झाला तरी १ जानेवारी २०२६ पासूनच कर्मचारी व निवृत्ती वेतनधारकांना संपूर्ण थकबाकी दिली जाईल, असे प्रशासकीय अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे. या मोठ्या निर्णयाचा थेट लाभ देशातील 48.62 लाखांहून अधिक सेवारत केंद्रीय कर्मचारी आणि 67.85 लाखांहून अधिक निवृत्ती वेतनधारकांना मिळणार आहे, ज्यामुळे त्यांच्या राहणीमानात तर सुधारणा होईलच पण त्याच प्रमाणात घरभाडे भत्ता (HRA) आणि वाहतूक भत्ता (TA) यांसारख्या इतर सुविधाही पुरवल्या जातील. वाढेल.