स्वातंत्र्य दिन 2026 : भारत 15 ऑगस्ट 2026 रोजी आपला 80 वा स्वातंत्र्यदिन साजरा करेल. या दिवशी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी लाल किल्ल्याच्या तटबंदीवरून तिरंगा ध्वज फडकवतील. 15 ऑगस्टला स्वातंत्र्य दिन का साजरा केला जातो, असा प्रश्न अनेकजण विचारतात. 15 ऑगस्टला देशाला स्वातंत्र्य का मिळाले? यामागे काही खास कारण आहे का?

20 फेब्रुवारी 1947 रोजी, ब्रिटनचे तत्कालीन पंतप्रधान क्लेमेंट ऍटली यांनी एक ऐतिहासिक घोषणा केली, ज्यामध्ये 30 जून 1948 पर्यंत ब्रिटिश सरकार भारताच्या ताब्यात सत्ता सोपवेल. परिणामी, 1948 च्या मध्यात भारताचे स्वातंत्र्य होणे अपेक्षित होते.

1942 मध्ये देशाने ब्रिटीश राजवटीविरुद्ध भारत छोडो आंदोलन सुरू केले

मात्र, त्यावेळी देशातील परिस्थिती अजिबात चांगली नव्हती. कामगार चळवळी, बंडखोरी आणि वाढत्या सार्वजनिक असंतोषामुळे ब्रिटिश सरकारला 10 महिन्यांपूर्वीच पायउतार होण्यास भाग पाडले. महात्मा गांधी, जवाहरलाल नेहरू, मौलाना आझाद, सरदार वल्लभभाई पटेल, सुभाषचंद्र बोस या नेत्यांच्या नेतृत्वाखाली देश एकवटत होता. 1942 मध्ये देशाने ब्रिटीश राजवटीविरुद्ध भारत छोडो आंदोलन सुरू केले. या चळवळीने ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध आघाडी उघडली. दुसरे महायुद्ध संपेपर्यंत हा देश ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध एकवटला होता. हे सर्व पाहता भारतावर फार काळ राज्य करणे शक्य होणार नाही हे ब्रिटीश सरकारच्या लक्षात आले.

आमचे WhatsApp चॅनल जॉईन करण्यासाठी या लिंकवर क्लिक करा

1947 मध्ये लॉर्ड लुई माउंटबॅटन यांची देशाचे शेवटचे व्हाईसरॉय म्हणून नियुक्ती करण्यात आली

दरम्यान, मार्च 1947 मध्ये लॉर्ड लुई माउंटबॅटन यांची भारताचे शेवटचे व्हाईसरॉय म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. भारतातील सत्तेचे सुरळीत संक्रमण सुनिश्चित करण्याचे काम त्यांना सोपवण्यात आले होते. हे काम पूर्ण करण्यासाठी त्यांना सुमारे दीड वर्षांचा कालावधी होता. तथापि, देशातील झपाट्याने बिघडत चाललेली परिस्थिती पाहता, माऊंटबॅटन यांच्या लक्षात आले की सत्ता हस्तांतरण पूर्ण करण्यास आणखी विलंब झाल्यास परिस्थिती आणखी बिघडू शकते.

जुलै १९४७ मध्ये ब्रिटिश संसदेने भारतीय स्वातंत्र्य कायदा संमत केला

दरम्यान, 3 जून 1947 रोजी ब्रिटीश सरकारने भारताचे दोन तुकडे करण्याची योजना आखली: भारत आणि पाकिस्तान. हा निर्णय काँग्रेस आणि मुस्लिम लीगने मान्य केला. जुलै 1947 मध्ये, ब्रिटिश संसदेने भारतीय स्वातंत्र्य कायदा संमत केला, ज्यामध्ये 15 ऑगस्ट 1947 रोजी भारत आणि पाकिस्तान स्वतंत्र देश होतील असे नमूद केले होते. तुमच्या माहितीसाठी, लॉर्ड माउंटबॅटन यांनी 15 ऑगस्ट रोजी स्वातंत्र्य घोषित करण्याचा निर्णय घेतला.

या निर्णयामागील मुख्य कारण म्हणजे १५ ऑगस्ट १९४५ रोजी जपानी सैन्याने मित्र राष्ट्रांना शरणागती पत्करली. त्यावेळी हा दिवस जपानवर विजय दिवस म्हणून साजरा केला जात असे. माउंटबॅटनच्या लष्करी कारकिर्दीतील ही एक मोठी उपलब्धी होती.

हेही वाचा : अहमदाबाद: थलतेजमध्ये एएमसी टीमवर हल्ला: दबाव कमी करण्यासाठी गेलेल्या गाड्यांची तोडफोड