जगभरातील महागाईच्या या युगात, जिथे कोणत्याही पब, बार किंवा रेस्टॉरंटमध्ये ड्रिंक किंवा कॉकटेल ऑर्डर करणे संपूर्ण डिनरपेक्षा महाग असल्याचे सिद्ध होते, तिथे जगाच्या नकाशावर असा एक देश आहे जिथे दारू पिण्याची किंमत मिनरल वॉटरच्या सामान्य बाटलीपेक्षा कमी आहे. व्हिएतनाम, दक्षिण-पूर्व आशियातील एक लोकप्रिय आणि अतिशय सुंदर पर्यटन स्थळ, जगभरातील पर्यटक आणि बॅकपॅकर्समध्ये नैसर्गिक सौंदर्य, स्वादिष्ट स्ट्रीट फूड आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे 'जगातील सर्वात स्वस्त बिअर' साठी प्रसिद्ध आहे. व्हिएतनामी शहरांच्या रस्त्यांवर-विशेषत: राजधानी हनोई आणि दा नांग—हे एक सामान्य दृश्य आहे की 500 मिली सीलबंद पॅकेज केलेल्या पिण्याच्या पाण्याच्या बाटलीसाठी तुम्हाला सुमारे 30,000 व्हिएतनामी डोंग (सुमारे ₹90 ते ₹100 भारतीय रुपये) मोजावे लागतील. पण त्याच रस्त्यालगतच्या स्थानिक स्टॉलवर, ताज्या तयार केलेल्या बिअरचा पूर्ण ग्लास फक्त 5,000 ते 10,000 डाँग (सुमारे 18 ते 32 रुपये) मध्ये आनंदाने दिला जातो. म्हणजेच ज्या किमतीत तुम्ही तुमची तहान शमवण्यासाठी साधारण पाण्याची बाटली विकत घेतो, त्याच किमतीत तुम्ही तीन ते चार ग्लास ताज्या बिअरचा आस्वाद घेऊ शकता. 'बिया होई' म्हणजे काय? दररोज सकाळी तयार केलेल्या फ्रेश ड्राफ्ट बिअरचे विज्ञान व्हिएतनामच्या या स्वस्त बिअरला स्थानिक भाषेत 'बिया होई' म्हणतात, ज्याचा शब्दशः अर्थ 'फ्रेश ड्राफ्ट बीअर' असा होतो. ही संरक्षक असलेली सामान्य बाटलीबंद किंवा कॅन केलेला बिअर नाही. बिया होईच्या निर्मितीची आणि लोकप्रियतेची ठळक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत: दररोज ब्रूड: बिया होईला तांदूळ आणि बार्लीच्या साध्या मिश्रणासह स्थानिक ब्रुअरीजमध्ये प्रत्येक रात्री नैसर्गिकरित्या आंबवले जाते. हे स्टीलचे मोठे ड्रम आणि केग्समध्ये सकाळी लवकर पॅक केले जाते आणि शहरातील सर्व फुटपाथ विक्रेत्यांकडे वितरित केले जाते. शून्य संरक्षक आणि कमी अल्कोहोल: त्यात कोणतेही रासायनिक संरक्षक जोडलेले नसल्यामुळे, त्याचे शेल्फ-लाइफ फक्त 24 तास आहे. संध्याकाळपर्यंत ते पूर्णपणे खाऊन संपते. त्यात अल्कोहोलचे प्रमाण केवळ 2% ते 3% आहे, जे सामान्य व्यावसायिक बिअरच्या (5% ते 8%) तुलनेत खूपच हलके आणि ताजेतवाने आहे. शून्य पॅकेजिंग आणि ब्रँडिंग खर्च: Bia Hoi काचेच्या बाटल्यांमध्ये किंवा ॲल्युमिनियमच्या कॅनमध्ये पॅक केलेले नाही, किंवा त्याच्या जाहिरातीसाठी करोडो जाहिराती डॉलर्स खर्च करतात. काचेच्या पिशव्यांतून थेट काचेच्या भांड्यात किंवा मग मध्ये दिल्याने त्याचा उत्पादन आणि वितरण खर्च नगण्य आहे. पाणी इतके महाग आणि बिअर इतके स्वस्त का? यामागील आर्थिक गणित समजून घ्या. निसर्गाने दिलेले पाणी अल्कोहोलपेक्षा किती महाग असू शकते हे प्रथमदर्शनी कुणालाही विचित्र वाटेल. पण यामागे व्हिएतनामची कर रचना, पाण्याची सुरक्षा आणि रसद यांचे साधे अर्थशास्त्र आहे: नळाचे पाणी पिण्यायोग्य नाही: व्हिएतनाममधील बहुतेक शहरांमध्ये महापालिकेचे नळाचे पाणी थेट पिण्यासाठी सुरक्षित मानले जात नाही. त्यामुळे नागरिकांना आणि पर्यटकांना पूर्णपणे बाटलीबंद मिनरल वॉटरवर अवलंबून राहावे लागते. पाणी शुध्दीकरण (RO/फिल्ट्रेशन), प्लास्टिकची बाटली, वाहतूक आणि किरकोळ विक्रेत्याच्या मार्जिनमुळे 500ml पाण्याच्या बाटलीची किंमत 30,000 डोंग (~96) पर्यंत पोहोचते. स्थानिक ड्राफ्ट बिअरवर अत्यंत कमी कर: व्हिएतनामचे सरकार स्थानिक पातळीवर उत्पादित न केलेले बिया होई 'कुटीर उद्योग' आणि पारंपारिक पेय म्हणून पाहते. त्यावर लक्झरी किंवा 'सिन टॅक्स' लावला जात नाही, तर विदेशी आणि डबाबंद दारूवर भारी कर आकारला जातो. स्थानिक तांदळाची विपुलता: व्हिएतनाम जगातील सर्वात मोठ्या तांदूळ निर्यातदारांपैकी एक आहे. बिया होईच्या निर्मितीमध्ये, महागड्या माल्टेड बार्लीच्या ऐवजी स्वस्त स्थानिक तांदूळ वापरला जातो, ज्यामुळे कच्च्या मालाची किंमत मोठ्या प्रमाणात कमी होते. फुटपाथ, छोटे निळे प्लास्टिकचे स्टूल आणि ता हिएन स्ट्रीट: व्हिएतनामची अनोखी सामाजिक परंपरा व्हिएतनाममध्ये बिया होई मद्यपान करणे हे केवळ मद्यपान करण्याचे साधन नाही, तर ते शतकानुशतके जुन्या सामाजिक संस्कृतीचा आणि तेथील सांप्रदायिक जीवनाचा सर्वात महत्त्वाचा भाग आहे. संध्याकाळ झाली की, शेकडो स्थानिक, कार्यालयीन कर्मचारी आणि परदेशी पर्यटक फुटपाथवर पसरलेल्या छोट्या निळ्या आणि लाल प्लास्टिकच्या स्टूलवर बसतात आणि हनोईच्या प्रसिद्ध 'ता हिएन स्ट्रीट' (बीअर कॉर्नर) आणि हो ची मिन्ह सिटीच्या 'बुई व्हिएन स्ट्रीट'वर बिअरचा आनंद घेतात. येथे व्हीआयपी लाउंज किंवा एसी केबिन नाही. एकाच टेबलावर बसलेले अनोळखी लोक बिया होईचे मग शेंगदाणे, भाजलेले कोळंबी, तळलेले टोफू किंवा डुकराचे रोल आणि व्हिएतनामी परंपरेत जोरात चिटकतात. "मोट, हाय, बा… यो!" (एक, दोन, तीन…चियर्स!) इथे बिअरचा संबंध नशेशी नाही तर दिवसभराचा थकवा दूर करण्यासाठी आणि एकमेकांसोबत सुख-दु:ख वाटून घेण्याशी आहे. हॉटेल्समध्ये वेलकम ड्रिंकऐवजी मोफत बिअर: इतर देशांची संस्कृती जाणून घ्या. व्हिएतनामच्या अनेक 3-स्टार आणि 5-स्टार हॉटेल्स आणि रिसॉर्ट्समध्ये, चेक इन करणाऱ्या पाहुण्यांना फ्रीजमध्ये (पूरक मिनीबार) मिनरल वॉटरऐवजी मोफत स्थानिक बिअर दिली जाते. आशिया आणि युरोपमधील इतर अनेक देशांमध्ये बिअर देखील सामाजिक जीवनाचा एक आवश्यक भाग मानली जाते: चेक प्रजासत्ताक आणि जर्मनी: स्थानिक पिल्सनर बिअर हे चेक प्रजासत्ताकची राजधानी प्रागमध्ये पाण्याच्या बाटलीपेक्षा अनेकदा स्वस्त आहे, जिथे बिअरला 'द्रव ब्रेड' आणि सांस्कृतिक वारसा म्हणून दर्जा आहे. बव्हेरिया, जर्मनीमध्ये, बिअरला अन्नासाठी पूरक म्हणून पाहिले जाते. जपान: जपानमधील अनेक व्यावसायिक हॉटेल चेन त्यांच्या पाहुण्यांना संध्याकाळी 1 तास मोफत आणि अमर्यादित ड्राफ्ट बिअर देतात. कॅरिबियन आणि मेक्सिको: मेक्सिको आणि डोमिनिकन रिपब्लिक मधील सर्व-समावेशक रिसॉर्ट्समध्ये दररोज इन-रूम मिनी-बारमध्ये मोफत बिअर आणि सोडा रिफिल केले जाते. जगातील सर्वात महाग विरुद्ध सर्वात स्वस्त देश: टॅक्स गेम व्हिएतनाममध्ये बिअर ₹18 ते ₹35 मध्ये मिळू शकते, तर मध्य पूर्व आणि नॉर्डिक देशांमध्ये अल्कोहोलवरील भारी करांमुळे ते जगातील सर्वात महाग पेय बनले आहे: कतार: कतारमध्ये बिअरच्या एका पिंटची किंमत ₹950 ते ₹1,200 ते ₹1,200 डॉलर ($1,200 डॉलर) पर्यंत आहे कर आणि कडक आयात शुल्क. आइसलँड, नॉर्वे आणि दुबई: या देशांमध्ये कठोर सरकारी मद्याची मक्तेदारी आणि आरोग्य करामुळे, एका बिअरसाठी ₹ 850 ते ₹ 1,000 द्यावे लागतात. भारत (गोवा): भारतातील सर्वात स्वस्त दारू आणि बिअर गोव्यात आढळते, जेथे कमी उत्पादन शुल्कामुळे बिअर इतर राज्यांपेक्षा खूपच कमी किमतीत उपलब्ध आहे. व्हिएतनामची ही 'बिया होई' परंपरा हे सिद्ध करते की देशाची खाद्यसंस्कृती ही केवळ चैनीचे साधन नसून ती स्थानिक संसाधनांची उपलब्धता, कमी कर आणि लोकांची संस्कृती यांचा अनोखा मेळ आहे. तुम्ही कधीही व्हिएतनामला भेट दिल्यास, फुटपाथवर त्या छोट्या प्लास्टिकच्या स्टूलवर बसून ₹32 मध्ये ताजे बिया होई पिणे हा एक अनुभव आहे जो तुमच्या कायम लक्षात राहील.