इस्लामाबाद! पाकिस्तान आणि तुर्की यांच्यातील वाढत्या लष्करी सहकार्यादरम्यान, रावळपिंडी नूर खान एअरबेस तुर्की हवाई दलाच्या (पाकिस्तान आणि तुर्की) लष्करी वाहतूक विमानाची हालचाल समोर आली आहे. हा तोच एअरबेस आहे, जो मे 2025 मध्ये बांधला जाणार आहे. ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान भारतीय लष्करी कारवाईत लक्ष्य करण्यात आले. ताज्या क्रियाकलापाने पाकिस्तान-तुर्की संरक्षण सहकार्य आणि संभाव्य लष्करी पुरवठ्याबाबत नवीन चर्चा सुरू केली आहे.

विमानचालन इतिहासाशी संबंधित डेटानुसार, तुर्की हवाई दल एअरबस A400M ऍटलस हे विमान १८ ऑगस्टला नूर खान एअरबेसवर पोहोचले आणि नंतर तेथून निघाले. विमान कॉलसाइन TUAF526 असे सांगण्यात आले आहे. विमानात कोणते सामान होते याची अधिकृत माहिती मात्र समोर आलेली नाही.

ड्रोन आणि शस्त्रास्त्रांच्या वितरणाची भीती

संरक्षण सूत्रांच्या हवाल्याने अशी भीती व्यक्त केली जात आहे की तुर्की पाकिस्तानला ड्रोन, शस्त्रे किंवा इतर लष्करी उपकरणे पुरवू शकते. तथापि, 18 ऑगस्ट रोजी आलेल्या A400M विमानाने प्रत्यक्षात कोणत्या प्रकारची लष्करी उपकरणे वाहून नेली होती याची स्वतंत्र पुष्टी उपलब्ध माहिती देत ​​नाही.

तुर्कस्तानच्या पाकिस्तानातील वाढत्या लष्करी कारवायांवर भारतीय सुरक्षा यंत्रणा लक्ष ठेवून आहेत. विशेषत: ड्रोन आणि संरक्षण तंत्रज्ञानाबाबत दोन्ही देशांमधील सहकार्य आधीच वाढत आहे.

ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान तुर्की कनेक्शन देखील समोर आले

मे 2025 मध्ये ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान पाकिस्तानमधील तुर्की वंशाचे लोक Asisguard Songar आणि YIHA-III ड्रोन त्याच्या वापराच्या बातम्या आल्या. यापैकी काही ड्रोन भारतीय कारवाईत उद्ध्वस्त केल्याची माहितीही समोर आली आहे.

यानंतर पाकिस्तान आणि तुर्कीमधील संरक्षण संबंधांवर भारताचे लक्ष आणखी वाढले. चीन व्यतिरिक्त, पाकिस्तान देखील तुर्कीच्या वेगाने विकसित होत असलेल्या ड्रोन आणि संरक्षण उद्योगासह आपली लष्करी क्षमता मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे.

बायरक्तरशी पाकिस्तानची जवळीकही वाढली

पाकिस्तानच्या ड्रोन क्षमतेबाबत तुर्की कंपनी चिंतित आहे बायकर त्याच्याशी असलेला संपर्कही महत्त्वाचा मानला जातो. पाकिस्तानी हवाई दलाचे प्रमुख एअर चीफ मार्शल झहीर अहमद बाबर सिद्दू यांनी बेकरचे अध्यक्ष सेलचुक बायरक्तर यांची तुर्कीमध्ये भेट घेतली आहे.

बायकर Bayraktar TB2, Akıncı आणि Kızılelma जसे मानवरहित लढाऊ प्रणाली विकसित करते. अशा परिस्थितीत नूर खान एअरबेसवर A400M च्या हालचालीला पाकिस्तानच्या वाढत्या ड्रोन आणि लष्करी क्षमतेच्या संदर्भात पाहिले जात आहे.

मक्का करारानंतर हा उपक्रम महत्त्वाचा का झाला?

पाकिस्तान, तुर्की आणि सौदी अरेबिया यांच्यातील अलीकडच्या घटना मक्का संरक्षण करार ने हा विकास धोरणात्मकदृष्ट्याही महत्त्वाचा बनवला आहे. करारानुसार एका देशावर हल्ला केल्यास तिन्ही देशांवर कारवाई केली जाईल.

अशा परिस्थितीत तुर्कस्तानच्या पाकिस्तानातील कोणत्याही नव्या लष्करी हालचालींवर क्षेत्रीय सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे. मात्र, चिनी लष्करी विमाने पाकिस्तानच्या नूर खान आणि मसरूर एअरबेसवरही पोहोचल्याचा दावा सोशल मीडियावर केला जात आहे, मात्र या दाव्यांची स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही.

भारतासाठी याचा अर्थ काय?

नूर खान एअरबेसवर तुर्कीच्या लष्करी वाहतूक विमानांची उपस्थिती अशा वेळी समोर आली आहे जेव्हा भारत आणि पाकिस्तानमधील लष्करी तणावानंतर दोन्ही देशांच्या हालचालींवर सतत लक्ष ठेवले जात आहे. पाकिस्तानला तुर्कस्तानकडून मोठ्या प्रमाणावर ड्रोन किंवा इतर लष्करी तंत्रज्ञान मिळाल्यास ते आपली मानवरहित युद्ध क्षमता मजबूत करू शकेल.

तरी, विमानाच्या हालचालीला लष्करी शस्त्रास्त्रांच्या पुरवठ्याचा प्रत्यक्ष पुरावा मानणे अकाली ठरेल. विमानाचा कार्गो आणि मिशन अधिकृतपणे निश्चित झाल्यानंतरच चित्र पूर्णपणे स्पष्ट होईल.