नवी दिल्ली: पुरेशी झोप घेऊनही तुम्हाला दिवसभरात अनेकदा थकवा जाणवत असेल, तर तुमचा आहार तपासण्यासारखा असू शकतो. खराब झोप, तणाव आणि अस्वस्थ दिनचर्या थकवा आणण्यास कारणीभूत ठरू शकते, तर लोह, मॅग्नेशियम आणि बी जीवनसत्त्वे यासारख्या पोषक तत्वांची कमतरता देखील उर्जेच्या पातळीवर परिणाम करू शकते.

काळे तीळ, सामान्यतः म्हणून ओळखले जाते कला तेहे आहारात पोषक तत्वांनी युक्त आहे आणि अनेक खनिजे आणि निरोगी चरबी प्रदान करतात. तथापि, त्यांना सतत थकवा किंवा अंतर्निहित वैद्यकीय समस्या ओळखण्यासाठी पर्याय म्हणून उपचार मानले जाऊ नये.

काळे तीळ ऊर्जेचे समर्थन करू शकतात

शरीराला ऊर्जा निर्माण करण्यासाठी आणि रक्ताचे सामान्य कार्य राखण्यासाठी अनेक पोषक तत्वांची आवश्यकता असते. काळे तीळ असतात लोह, मॅग्नेशियम, तांबे आणि ब जीवनसत्त्वेप्रथिने आणि निरोगी चरबीसह.

लोह हे विशेषतः महत्वाचे आहे कारण ते हिमोग्लोबिन तयार करण्यासाठी आवश्यक आहे, रक्ताद्वारे ऑक्सिजन वाहून नेणारे प्रथिने. लोहाच्या कमतरतेमुळे थकवा आणि अशक्तपणा येऊ शकतो, विशेषत: जेव्हा ते ॲनिमियामध्ये जाते.

मॅग्नेशियम शेकडो जैवरासायनिक प्रतिक्रियांमध्ये देखील भाग घेते, ज्यामध्ये ऊर्जा चयापचय आणि सामान्य स्नायू आणि मज्जातंतूंच्या कार्यामध्ये गुंतलेली असतात.

काळ्या तिळाच्या बियांमध्ये वनस्पती संयुगे देखील असतात ज्याला म्हणतात लिग्नन्ससेसमिन आणि सेसमोलिनसह, ज्यात अँटिऑक्सिडेंट गुणधर्म आहेत.

काळे तीळ विरुद्ध कॅफीन

कॉफीमुळे तुम्हाला अधिक सतर्कता येऊ शकते कारण कॅफीन मेंदूतील एडेनोसिन रिसेप्टर्स तात्पुरते अवरोधित करते, झोपेची संवेदना कमी करते. तथापि, ते सेल्युलर ऊर्जा उत्पादनासाठी आवश्यक पोषक प्रदान करत नाही.

तीळ सारखे पौष्टिक समृध्द अन्न संपूर्ण संतुलित आहारात योगदान देऊ शकतात, परंतु ते त्वरित ऊर्जा वाढवणारे नाहीत. जर थकवा सतत येत असेल तर, कॅफिनचे सेवन वाढवताना फक्त तीळ घातल्याने मूळ कारण दूर होऊ शकत नाही.

आपल्या आहारात काळ्या तिळाचा समावेश कसा करावा

रोजच्या जेवणात काळ्या तिळाचा सहज समावेश केला जाऊ शकतो.

• भाजलेले तीळ पावडर: बिया हलके भाजून घ्या आणि दलिया, दही किंवा स्मूदीमध्ये घालण्यापूर्वी बारीक करा.


• तिळाचे दूध: कोमट दुधात थोडेसे तिळ घाला.


• तिळाचे लाडू : स्नॅकसाठी खजूर किंवा इतर नैसर्गिक गोड पदार्थांसह भाजलेले तीळ एकत्र करा.


• न्याहारी टॉपिंग: ओटचे जाडे भरडे पीठ, दही किंवा इतर नाश्त्याच्या पदार्थांवर ते शिंपडा.

एक व्यावहारिक भाग आजूबाजूला आहे 1 चमचे (10-12 ग्रॅम) एक दिवसजरी वैयक्तिक पोषण आवश्यकता भिन्न असू शकतात.

भाजल्याने शोषण सुधारते का?

हलके भाजून आणि दळून घेतल्याने तीळ खाण्यास आणि पचण्यास सोपे होते. तिळाच्या बियांमध्ये फायटेट्स आणि ऑक्सलेट्ससारखे संयुगे देखील असतात जे खनिज शोषणावर प्रभाव टाकू शकतात.

तथापि, भाजल्याने तिळातील सर्व लोखंड किंवा तांबे अत्यंत जैवउपलब्ध होतात असा दावा करणे चुकीचे ठरेल. वनस्पती-आधारित लोहाचे शरीरात शोषण करण्यावर अनेक आहारातील घटकांचा प्रभाव पडतो, ज्यात त्याच्या शेजारी काय खाल्ले जाते.

लोहाच्या वनस्पती स्रोतांची जोडणी करणे व्हिटॅमिन सी समृध्द अन्न नॉन-हेम लोह शोषण सुधारण्यास मदत करू शकते.

संशोधन काय म्हणते

संशोधनात तिळाचे त्यांच्या अँटिऑक्सिडंट गुणधर्म, हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी प्रभाव आणि इतर संभाव्य आरोग्य फायद्यांसाठी तपासणी केली आहे. काही अभ्यासांनी रक्तदाब किंवा ऑक्सिडेटिव्ह तणाव यासारख्या मार्करमध्ये सुधारणा केल्याचा अहवाल दिला आहे, परंतु काळे तीळ विशेषतः दररोजच्या थकवावर उपचार करतात याचा पुरावा मर्यादित आहे.

त्यामुळे काळ्या तिळाकडे अ पौष्टिक दाट अन्नतीव्र थकवा साठी एक सिद्ध उपचार ऐवजी.

जेव्हा थकवा वैद्यकीय लक्ष देणे आवश्यक आहे

सततच्या थकव्याची अनेक कारणे असू शकतात, ज्यात लोहाची कमतरता, व्हिटॅमिन बी 12 ची कमतरता, थायरॉईड विकार, झोपेच्या समस्या, संक्रमण, नैराश्य आणि इतर वैद्यकीय परिस्थिती यांचा समावेश आहे.

पुरेशी झोप आणि संतुलित आहार असूनही थकवा जाणवत असल्यास किंवा श्वास लागणे, चक्कर येणे, वजनात अस्पष्ट बदल, सतत ताप किंवा असामान्य अशक्तपणा यासारखी लक्षणे आढळल्यास, वैद्यकीय मूल्यांकनाचा सल्ला दिला जातो.

काळे तीळ हे वैविध्यपूर्ण आहारासाठी एक आरोग्यदायी जोड असू शकतात, परंतु जेव्हा थकवा येण्यास कारणीभूत स्थिती असते तेव्हा ते निदान आणि उपचार बदलू शकत नाहीत.