मुंबई : महानगर गॅस लिमिटेड (MGL) ने कॉम्प्रेस्ड नॅचरल गॅस (सीएनजी) च्या किरकोळ किंमतीत वाढ केली आहे 2 रुपये किलो मुंबईत, किंमत घेऊन 88 रुपये प्रति किलो. कंपनीने घरगुती पाइप्ड नॅचरल गॅस (पीएनजी) च्या किमतीतही वाढ केली आहे 1 रुपये प्रति मानक घनमीटर (एससीएम)दोन्ही आवर्तने 1 सप्टेंबरपासून प्रभावी होतील.

MGL ने किंमत सुधारणेचे श्रेय मध्य पूर्वेतील चालू संकटाच्या दरम्यान इनपुट गॅसच्या किमतीत लक्षणीय वाढ केली आहे. कंपनीने म्हटले आहे की, आंतरराष्ट्रीय निर्देशांकाशी संबंधित गॅसच्या किमती, सीएनजीची वाढती मागणी आणि आयातित स्पॉट रीगॅसिफाइड लिक्विफाइड नॅचरल गॅस (RLNG) वर जास्त अवलंबित्व यामुळे ग्राहकांना गॅस पुरवठ्याची किंमत वाढली आहे.

पश्चिम आशियातील घडामोडींमुळे ऊर्जा बाजार पुन्हा अनिश्चिततेचा सामना करत असताना नवीनतम दरवाढ झाली आहे. नैसर्गिक वायूच्या किमती आणि पुरवठ्याची उपलब्धता दबावाखाली आली आहे, ज्यामुळे शहराच्या गॅस वितरण कंपन्यांना किरकोळ किमतींचे पुनर्मूल्यांकन करण्यास प्रवृत्त केले आहे.

मुंबईत ही वाढ इंद्रप्रस्थ गॅस लिमिटेड (IGL) च्या तशाच प्रकारचा आहे, ज्याने 29 ऑगस्टपासून दिल्ली-NCR मध्ये CNG च्या किमती 3.89 रुपये प्रति किलोने वाढवल्या आहेत.

मुंबईत सीएनजीचा दर प्रतिकिलो ८८ रुपयांवर पोहोचला आहे

एमजीएलच्या नवीनतम सुधारणांनंतर, सीएनजीची किंमत वाढेल मुंबईत 88 रुपये किलो86 रुपये प्रति किलो पूर्वीच्या किमतीच्या तुलनेत.

CNG चा वापर खाजगी वाहनचालक, टॅक्सी, ऑटो-रिक्षा, बस आणि व्यावसायिक वाहने मुंबई आणि आसपासच्या परिसरात मोठ्या प्रमाणावर करतात. त्यामुळे 2 रुपये प्रति किलोच्या वाढीमुळे वैयक्तिक ग्राहक आणि व्यावसायिक ऑपरेटर दोघांसाठी वाहतूक खर्च वाढण्याची शक्यता आहे.

मासिक इंधन खर्चावरील परिणाम प्रवास केलेल्या अंतरावर आणि वाहनाच्या इंधन कार्यक्षमतेवर अवलंबून असेल.

व्यावसायिक ड्रायव्हर्स आणि फ्लीट ऑपरेटर्ससाठी, तथापि, सीएनजीच्या किमतींमध्ये मध्यम वाढ देखील ऑपरेटिंग खर्चावर लक्षणीय परिणाम करू शकते कारण इंधन हे दैनंदिन खर्चाचा एक महत्त्वपूर्ण भाग दर्शवते.

MGL ने म्हटले आहे की इनपुट गॅसच्या जास्त किमतीमुळे पुनरावृत्ती आवश्यक आहे.

देशांतर्गत PNG ची किंमत प्रति SCM रु. 1 ने वाढते

सीएनजीसोबतच एमजीएलने देशांतर्गत पीएनजीच्या किमतीत वाढ केली आहे प्रति SCM रु. 1.

PNG थेट घरांना पाईपलाईनद्वारे पुरवले जाते आणि ते प्रामुख्याने स्वयंपाकासाठी वापरले जाते. एलपीजी सिलिंडरच्या विपरीत, पीएनजीचे बिल वापरलेल्या गॅसच्या प्रमाणात दिले जाते.

त्यामुळे मुंबईतील एमजीएलच्या घरगुती पीएनजी नेटवर्कशी जोडलेल्या घरांवर या सुधारणांचा परिणाम होईल.

सीएनजीच्या दरवाढीच्या तुलनेत ही वाढ कमी असली तरी, जास्त गॅस वापरणाऱ्या कुटुंबांच्या मासिक उर्जेच्या बिलांमध्ये समान वाढ दिसून येईल.

कंपनीने आंतरराष्ट्रीय बाजारातील परिस्थितीमुळे इनपुट गॅसच्या किमतीत व्यापक वाढ होण्याशी पुनरावृत्तीचा संबंध जोडला आहे.

मध्य पूर्व संकटाने इनपुट गॅसच्या किमती वाढवल्या

एमजीएलने म्हटले आहे की, मध्यपूर्वेतील चालू संकटामुळे आंतरराष्ट्रीय निर्देशांकांशी निगडीत इनपुट गॅसच्या किमतींमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे.

कंपनीने स्पष्ट केले की सीएनजी सेगमेंटला जोरदार मागणी येत आहे, तर सीएनजीसाठी आवश्यक असलेल्या गॅसचा एक मोठा भाग आयातित स्पॉट आरएलएनजीद्वारे प्राप्त केला जात आहे.

आरएलएनजी नैसर्गिक वायूचा संदर्भ देते जो द्रव स्वरूपात आयात केला जातो आणि नंतर वितरणासाठी परत वायूच्या स्वरूपात रूपांतरित केला जातो.

स्पॉट खरेदीवरील वाढत्या अवलंबित्वाचा अर्थ असा होतो की शहर गॅस वितरक आंतरराष्ट्रीय किमतीच्या हालचालींना अधिक सामोरे जाऊ शकतात.

जेव्हा स्पॉट RLNG किमती वाढतात, तेव्हा गॅस खरेदीची किंमत लक्षणीय वाढू शकते, ज्यामुळे CNG आणि PNG पुरवठा करणाऱ्या कंपन्यांच्या मार्जिनवर दबाव येतो.

मजबूत सीएनजी मागणी दबाव वाढवते

एमजीएलने आयात केलेल्या गॅसच्या जास्त गरजेमागील एक कारण म्हणून सीएनजीची जोरदार मागणी देखील अधोरेखित केली आहे.

सीएनजीचा वापर आर्थिक क्रियाकलापांबरोबरच वाढतो, विशेषत: व्यावसायिक वाहतूक, सार्वजनिक गतिशीलता आणि इतर क्षेत्रे विस्तारत असताना.

जेव्हा घरगुती गॅसचा पुरवठा वाढत्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी अपुरा असतो, तेव्हा वितरकांना आयात केलेल्या स्पॉट एलएनजीवर अधिक अवलंबून राहावे लागते.

MGL ने म्हटले आहे की मजबूत CNG मागणी आणि उच्च स्पॉट RLNG किमतींच्या संयोजनामुळे CNG विभागासाठी इनपुट खर्चात लक्षणीय वाढ झाली आहे.

त्यामुळे कंपनीने उच्च खरेदी खर्चासाठी अंशतः किंमतींमध्ये सुधारणा केली आहे.

इम्पोर्टेड स्पॉट आरएलएनजी अधिक महत्त्वाचा बनतो

सध्याच्या परिस्थितीत आयात केलेल्या स्पॉट आरएलएनजीची भूमिका विशेष महत्त्वाची आहे.

शहरी गॅस नेटवर्कला पुरवठा केलेला नैसर्गिक वायू देशांतर्गत उत्पादन आणि आयात केलेल्या पुरवठ्यांसह विविध स्त्रोतांकडून येऊ शकतो. जेव्हा देशांतर्गत उपलब्धता पुरेशी मागणी पूर्ण करत नाही, तेव्हा अतिरिक्त गॅस आंतरराष्ट्रीय बाजारातून खरेदी करावा लागेल.

स्पॉट खरेदी विशेषत: जागतिक किमतीतील बदलांसाठी संवेदनशील असतात.

पश्चिम आशियातील संकटामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारपेठांमध्ये अतिरिक्त अनिश्चितता निर्माण झाली आहे, ज्यामुळे आयात केलेला वायू अधिक महाग झाला आहे आणि सीएनजी पुरवठ्याच्या खर्चात संभाव्य वाढ झाली आहे.

एमजीएलच्या ताज्या निर्णयातून हा दबाव दिसून येतो.

दिल्ली-एनसीआर सीएनजीच्या दरातही वाढ झाली आहे

दिल्ली-NCR साठी IGL ने जाहीर केलेल्या लक्षणीय वाढीनंतर MGL ची मुंबईतील किंमत सुधारणा.

IGL ने CNG च्या किमती वाढवल्या 29 ऑगस्टपासून 3.89 रुपये प्रति किलो.

या सुधारणांनंतर दिल्लीतील किरकोळ सीएनजीची किंमत वाढली 86.98 रुपये प्रति किलोपूर्वी 83.09 रुपये प्रति किलोच्या तुलनेत.

दिल्ली-एनसीआरच्या वाढीमध्ये एलएनजीच्या वाढलेल्या किमती आणि पश्चिम आशियाच्या संकटाशी संबंधित नूतनीकरणातील व्यत्यय यांचाही संबंध आहे.

IGL ने सांगितले की, विश्वसनीय पुरवठा सुरू ठेवताना इनपुट गॅसच्या किमतीतील वाढ अंशतः भरून काढण्यासाठी पुनरावृत्ती आवश्यक होती.

इंधनाच्या खर्चावर दबाव कायम आहे

मुंबई आणि दिल्ली-एनसीआरमध्ये एकाच वेळी किमतीत होणारी वाढ ही शहराच्या गॅस वितरण कंपन्यांच्या वाढत्या दबावाला सूचित करते.

कंपन्या बदलत्या ऊर्जा वातावरणात काम करतात ज्यात मागणी, घरगुती गॅसची उपलब्धता आणि आंतरराष्ट्रीय किमती या सर्वांचा खरेदी खर्चावर प्रभाव पडतो.

CNG हे भारतातील प्रमुख शहरांमध्ये एक महत्त्वाचे वाहतूक इंधन बनले आहे, तर PNG शहर गॅस नेटवर्कशी जोडलेल्या भागात घरगुती स्वयंपाकाचे इंधन म्हणून विस्तारले आहे.

त्यामुळे आयात केलेल्या गॅसच्या किमतीत लक्षणीय वाढ झाल्यास त्याचा थेट परिणाम ग्राहकांवर होऊ शकतो.

भारताबाहेरील भू-राजकीय घटनांचा देशांतर्गत इंधनाच्या किमतींवर कसा प्रभाव पडू शकतो हे देखील नवीनतम आवर्तने दाखवतात.

मुंबईतील वाहनचालकांवर परिणाम

मुंबईतील सीएनजी वाहन मालकांसाठी, सुधारित किंमत म्हणजे खरेदी केलेल्या प्रत्येक किलोग्रॅम इंधनासाठी अतिरिक्त 2 रुपये द्यावे लागतील.

जे लोक त्यांची वाहने मोठ्या प्रमाणावर वापरतात त्यांना आर्थिक परिणाम जास्त होईल.

ऑटो-रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांना अधिक दबावाचा सामना करावा लागू शकतो कारण त्यांची वाहने दररोज खाजगी कारपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त किलोमीटर अंतर कापतात.

ताज्या पुनरावृत्तीनंतर फ्लीट ऑपरेटरना इंधन बजेटचे पुनर्मूल्यांकन करण्याची देखील आवश्यकता असू शकते.

सीएनजीची जास्त किंमत प्रवाशांना भाड्यांद्वारे दिली जाते की नाही हे नियामक निर्णय आणि बाजाराच्या परिस्थितीवर अवलंबून असेल.

PNG वापरणाऱ्या घरांवर परिणाम

घरगुती PNG वापरणाऱ्या कुटुंबांना 1 रुपये प्रति SCM वाढीनंतर ऊर्जेचा खर्चही जास्त दिसेल.

घराच्या मासिक बिलावर होणारा वास्तविक परिणाम त्याच्या वापरावर अवलंबून असेल.

प्रामुख्याने स्वयंपाकासाठी गॅस वापरणाऱ्या कुटुंबांमध्ये व्यावसायिक वापरकर्त्यांच्या तुलनेत तुलनेने मर्यादित वाढ दिसू शकते, परंतु उर्जेच्या किमतींमध्ये सतत वाढ झाल्याने कालांतराने घरगुती खर्चात भर पडू शकते.

PNG शहरी ऊर्जा मिश्रणाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे कारण ते पाइपलाइनद्वारे स्वयंपाकाच्या गॅसचा सतत पुरवठा करते, सिलेंडर साठवण्याची आणि बदलण्याची गरज दूर करते.

भारतातील गॅसची वाढती मागणी

वाहतूक, घरगुती, औद्योगिक आणि व्यावसायिक क्षेत्रांमध्ये भारताची नैसर्गिक वायूची मागणी वाढत आहे.

CNG ने पर्यायी वाहतूक इंधन म्हणून लक्षणीयरीत्या विस्तार केला आहे, तर PNG ने प्रस्थापित वितरण नेटवर्क असलेल्या शहरांमध्ये व्यापक स्वीकार केला आहे.

जसजशी मागणी वाढते तसतसे गॅसचा पुरेसा पुरवठा सुनिश्चित करणे अधिक महत्त्वाचे बनते.

देशांतर्गत उत्पादन या मागणीचा काही भाग पूर्ण करू शकते, परंतु पुरवठ्यातील तफावत भरून काढण्यासाठी आयातित एलएनजी आवश्यक आहे.

यामुळे भारताला आंतरराष्ट्रीय एलएनजी किमती आणि जागतिक पुरवठा खंडित होण्याबाबत संवेदनशील बनते.

भू-राजकीय घडामोडी हा एक महत्त्वाचा घटक आहे

नवीनतम किंमत सुधारणा जागतिक भौगोलिक राजकीय घडामोडी आणि देशांतर्गत ऊर्जा खर्च यांच्यातील संबंध अधोरेखित करतात.

पश्चिम आशियातील संकटामुळे पुरवठा आणि किमतींबाबत अनिश्चितता वाढून आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा बाजारांवर परिणाम झाला आहे.

MGL आणि IGL सारख्या कंपन्यांसाठी, उच्च आंतरराष्ट्रीय खरेदी खर्चामुळे शेवटी किरकोळ किमतींमध्ये समायोजन आवश्यक असू शकते.

त्यामुळे CNG आणि PNG सारख्या स्थानिक पातळीवर वितरीत इंधन वापरत असतानाही ग्राहक जागतिक ऊर्जा बाजारातील घडामोडींच्या संपर्कात राहतात.

कंपन्या विश्वसनीय पुरवठा राखण्याचा प्रयत्न करतात

किमती वाढवूनही, MGL आणि IGL ने विश्वसनीय गॅस पुरवठा राखण्याच्या महत्त्वावर भर दिला आहे.

एमजीएलने सांगितले की वाढीव किंमत आवश्यक आहे कारण वाढीव सीएनजी मागणी पूर्ण करण्यासाठी आता उच्च स्थानावरील आरएलएनजी किमतींवर गॅसचा स्रोत घ्यावा लागेल.

IGL ने असेच म्हटले आहे की विश्वासार्ह पुरवठा राखून ठेवत उच्च इनपुट खर्च अंशतः ऑफसेट करण्याच्या उद्देशाने त्याच्या किमतीत वाढ करण्यात आली होती.

हे सूचित करते की कंपन्या पुरेसा गॅस सुरक्षित करण्याच्या आर्थिक गरजांसह ग्राहकांच्या परवडण्यामध्ये समतोल साधण्याचा प्रयत्न करत आहेत.

ग्राहकांना काय माहित असावे

सुधारित एमजीएल किमती आजपासून लागू झाल्या १ सप्टेंबर.

मुंबईच्या ग्राहकांसाठी, महत्त्वाचे बदल हे आहेत:

• CNG: किलोमागे 2 रुपयांनी वाढ होऊन ते 88 रुपये किलो झाले.


• देशांतर्गत PNG: प्रति एससीएम 1 रुपयांनी वाढला.


• कारण: उच्च इनपुट गॅस खर्च आंतरराष्ट्रीय किमती आणि चालू मध्य पूर्व संकटाशी निगडीत आहे.


• अतिरिक्त दबाव: मजबूत सीएनजी मागणी आणि आयात केलेल्या स्पॉट आरएलएनजीवर अधिक अवलंबून.

सीएनजी किंवा पीएनजी वापरणाऱ्या ग्राहकांनी त्यांच्या मासिक वाहतुकीचे किंवा घरगुती बजेटचे नियोजन करताना सुधारित दरांचा विचार केला पाहिजे.

निष्कर्ष

महानगर गॅस लिमिटेडने मुंबईत सीएनजीच्या दरात वाढ केली आहे 2 रुपये प्रति किलो ते 88 रुपये प्रति किलोतर देशांतर्गत पीएनजीच्या किमती वाढल्या आहेत १ सप्टेंबरपासून प्रति एससीएम रु.

कंपनीने या निर्णयाचे श्रेय मध्य पूर्वेतील सततच्या संकटाच्या दरम्यान आंतरराष्ट्रीय बाजारातील परिस्थितीमुळे उद्भवलेल्या उच्च इनपुट गॅस खर्चास दिले आहे. मजबूत सीएनजी मागणीमुळे आयातित स्पॉट आरएलएनजीची आवश्यकता देखील वाढली आहे, ज्यामुळे खरेदीचा खर्च आणखी वाढला आहे.

मुंबईच्या किमतीत सुधारणा IGL च्या 29 ऑगस्टपासून दिल्ली-NCR मध्ये 3.89 रुपये प्रति किलो CNG वाढवते, ज्यामुळे दिल्लीतील किरकोळ किंमत 86.98 रुपये प्रति किलो झाली.

भारतातील नैसर्गिक वायूची मागणी सतत वाढत असल्याने, आयातित एलएनजीची उपलब्धता आणि किंमत हे शहरातील गॅस वितरकांसाठी महत्त्वाचे घटक राहण्याची शक्यता आहे. ग्राहकांसाठी, नवीनतम दरवाढ म्हणजे उच्च वाहतूक आणि घरगुती ऊर्जेचा खर्च, तर कंपन्यांसमोर अस्थिर आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमध्ये विश्वसनीय पुरवठा राखण्याचे आव्हान आहे.