वॉशिंग्टन: अमेरिकेच्या सैन्याने सांगितले की त्यांनी मंगळवारी आपल्या युद्धनौकांवर केलेल्या ताज्या हल्ल्यांना प्रत्युत्तर म्हणून पाच इराणी तेल टँकर नष्ट केले आणि तेहरानने जॉर्डनमधील अमेरिकन लक्ष्यांवर प्रत्युत्तर दिले, सहा महिन्यांहून अधिक जुन्या युद्धात बाजूंना खुल्या शत्रुत्वाकडे वळवले गेले आहे.

अमेरिकेच्या हल्ल्यानंतर, इराणने जॉर्डनमधील अमेरिकन लक्ष्यांवर क्षेपणास्त्रे डागली, असे इराणच्या सरकारी माध्यमांनी सांगितले.

जॉर्डनच्या सैन्याने सांगितले की त्यांच्या हवाई संरक्षण यंत्रणेने त्यांच्या प्रदेशाकडे प्रक्षेपित केलेल्या 18 बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांना रोखले आणि इतर दोन अशा ठिकाणी पडल्या जिथे कोणीही राहत नाही.

यात जीवितहानी झाल्याचे वृत्त नाही, असे ते म्हणाले. जॉर्डन हा अमेरिकेचा एक कट्टर सहयोगी आहे जो अमेरिकन सैन्याला होस्ट करतो, ज्यामुळे राज्याचे लष्करी तळ वारंवार इराणी हल्ल्यांचे लक्ष्य बनतात. यूएस सेंट्रल कमांडने सांगितले की त्यांना ऑफर करण्यासाठी कोणतीही माहिती नाही.

राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या युद्धाचा शेवट करण्यासाठी संघर्ष करत असताना ताज्या हल्ले हे दुहेरी आर्थिक आणि लष्करी दृष्टिकोनाचा भाग आहेत.

ट्रम्प प्रशासनाने मंगळवारी इराणच्या विमान वाहतूक उद्योगाच्या अतिरिक्त घटकांवर निर्बंध लादले, दोन डझनहून अधिक व्यावसायिक आणि खाजगी विमान कंपन्या तसेच परदेशी मालवाहू सेवा प्रदात्यांना लक्ष्य केले, तेहरानला त्याच्या उर्वरित व्यापार भागीदारांपासून वेगळे करण्याच्या नवीन प्रयत्नात.

अमेरिका आणि इराण दोघेही होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न करीत आहेत, जिथे युद्ध सुरू होण्यापूर्वी जगातील सुमारे एक पंचमांश तेल गेले. नोव्हेंबरच्या मध्यावधी निवडणुकांपूर्वी वाढत्या ऊर्जेच्या किमती ट्रम्प आणि त्यांच्या रिपब्लिकन पक्षासाठी राजकीय समस्या निर्माण करत आहेत. आंतरराष्ट्रीय मानक ब्रेंट क्रूडचे एक बॅरल मंगळवारी $ 99.46 पर्यंत उंचावर गेले.

इराणच्या रिव्होल्युशनरी गार्ड्सने अमेरिकेच्या विमानवाहू नौकेवर आणि नाशकावर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांनी हल्ला करण्याचा प्रयत्न केल्यानंतर, “आवश्यक असल्यास, इराणच्या मर्यादित आणि उघड्या तेलाच्या ताफ्याचा नाश करू” असा इशारा दिल्याने अमेरिकन सैन्याने शनिवारी तीन इराणी तेल टँकर नष्ट केले.

इराणने नंतर सांगितले की त्यांनी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ एक नवीन “अपवर्जन क्षेत्र” घोषित करण्याची योजना आखली आहे ज्याचा उद्देश पारगमन करण्याच्या हेतूने आहे.

परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो म्हणाले की, अमेरिका इराणच्या हल्ल्यांना अनुत्तरीत जाऊ देणार नाही.

“इराण अमेरिकेच्या नौदलाच्या जहाजांना मारण्याचा प्रयत्न करत आहे. आणि प्रत्येक वेळी ते असे करतात किंवा ते करण्याचा प्रयत्न करतात तेव्हा ते टँकर गमावतात. आणि मला वाटते की आज तुम्हाला ते पुन्हा दिसेल,” कोलंबियाच्या दौऱ्यावर असताना इराणमधील नवीनतम हल्ल्यांबद्दल विचारले असता रुबिओ यांनी मंगळवारी पत्रकारांना सांगितले.

इस्रायलच्या राष्ट्रीय सुरक्षा अभ्यास संस्थेतील इराण तज्ज्ञ डॅनी सिट्रिनोविझ यांनी चेतावणी दिली की अशा प्रकारच्या पाठीमागून स्ट्राइकमुळे केवळ अधिक बदला घेण्याचा आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवर आणखी परिणाम होऊ शकतो.

“होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या समस्येवर कोणताही गतीशील उपाय नाही,” तो सोशल मीडियावर म्हणाला. “एक लादण्याचा प्रत्येक प्रयत्न केवळ वॉशिंग्टन आणि तेहरानला एका वाढीच्या जवळ आणतो ज्यावर नियंत्रण ठेवणे कठीण होऊ शकते.”

यूएस सेंट्रल कमांडने सांगितले की, रिव्होल्युशनरी गार्ड्सने गेल्या दोन दिवसांत दोनदा बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांनी नौदलाच्या युद्धनौकेला लक्ष्य केल्यानंतर लष्कराने मंगळवारी टँकरवर हल्ला केला.

“अमेरिकन युद्धनौकेने इराणी हल्ल्याचा प्रयत्न यशस्वीपणे टाळला आणि प्रादेशिक जलक्षेत्रात गस्त घालत राहिली. कोणत्याही अमेरिकन जवानाला इजा झाली नाही,” असे एका निवेदनात म्हटले आहे.

त्यात म्हटले आहे की, ओमानच्या आखातातील किविक, चारमिनार, होरायझन 1 आणि रिस्को हे मंगळवारी नष्ट करण्यात आलेले इराणी टँकर होते. अमेरिकन सैन्याने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील खार्ग बेटाजवळ असलेले डेरिया हे जहाजही नष्ट केले. निवेदनात म्हटले आहे की हल्ल्यापूर्वी पाच जहाजांच्या क्रूंना जहाज सोडण्यास सांगितले होते.

इराणच्या सरकारी दूरचित्रवाणीनेही अमेरिकेच्या हल्ल्यांचे वृत्त दिले असून, अमेरिकन सैन्याने जस्कच्या दक्षिणेकडील बंदराजवळ आणि पर्शियन गल्फमधील खार्ग बेटाजवळ इराणी तेल टँकरवर हल्ला केला. कर्मचाऱ्यांना बाहेर काढण्यात आल्याचे त्यात म्हटले आहे.

जस्कमधील इराणच्या सरकारी टीव्ही वार्ताहराने सांगितले की, येकबेनीच्या किनाऱ्याजवळ इराणचा टँकर धडकला. स्टेट टीव्हीने नंतर वृत्त दिले की अमेरिकन सैन्याने जस्कच्या पाण्याजवळ दुसऱ्या टँकरवर हल्ला केला. स्वतंत्रपणे, सरकारी टेलिव्हिजनने वृत्त दिले की खार्ग बेट अँकरेज परिसरात आणखी एका इराणी टँकरवर हल्ला करण्यात आला.

इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड नेव्हीने मंगळवारी कुवेत आणि बहरीनमधील बंदरांजवळील तेल टँकरच्या कर्मचाऱ्यांना ताबडतोब त्यांचे जहाज सोडण्याचा इशारा दिला होता, असे म्हटले होते की इराणच्या टँकर्सवर अमेरिकेच्या हल्ल्याचा बदला म्हणून जहाजांना लक्ष्य केले जाऊ शकते. त्यात कुवेत आणि बहरीनवर अमेरिकन सैन्याचे होस्टिंग केल्याचा आणि हल्ल्यात मदत केल्याचा आरोप आहे.

इराणच्या बंदरांवर अमेरिकेने केलेल्या नाकेबंदीने तेल निर्यात मर्यादित करून देशाच्या अर्थव्यवस्थेला कंठस्नान घातले आहे, तर अमेरिकन सैन्य ओमानपासून दूर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून मार्गावर मर्यादित संख्येने जहाजांच्या वाहतुकीस मदत करत आहे. तेहरानला जहाजांनी सामुद्रधुनीतून निवडलेल्या मार्गाचे अनुसरण करायचे आहे, जो युद्धापूर्वी आंतरराष्ट्रीय जलमार्ग मानला जात होता.

ओरिसा पोस्ट – वाचा क्रमांक 1 इंग्रजी दैनिक