भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने प्रवेश-नियंत्रित हाय-स्पीड राष्ट्रीय महामार्गांसाठी एकल, तपशीलवार डिझाइन फ्रेमवर्क जारी केले आहे – कॉरिडॉर जे सामान्य महामार्गांपेक्षा वेगवान आणि अधिक कडकपणे नियंत्रित आहेत, परंतु पूर्ण एक्सप्रेसवेपेक्षा वेगळे आहेत.

सरकारच्या विकसित भारत 2047 व्हिजनच्या अनुषंगाने जारी केलेली मार्गदर्शक तत्त्वे, तपशीलवार प्रकल्प अहवालांमध्ये एकसमानता आणणे, सुरक्षा मानके कडक करणे आणि वाहतूक व्यत्यय न करता चालू ठेवणे यासाठी आहे. ते आगामी चार-आणि सहा-लेन ग्रीनफिल्ड आणि ब्राऊनफिल्ड हाय-स्पीड ऍक्सेस-नियंत्रित राष्ट्रीय महामार्गांना लागू होतील.

आतापर्यंत, या कॉरिडॉरसाठी स्वतंत्र नियोजन आणि डिझाइन मानके नव्हती. त्या अंतरामुळे विसंगत DPR आणि असमान सुरक्षा तरतुदी निर्माण झाल्या. नवीन दस्तऐवज ते बंद करण्याचा हेतू आहे.

मोठे चित्र महत्त्वाकांक्षी आहे: कनेक्टिव्हिटी सुधारण्यासाठी आणि लॉजिस्टिक खर्च कमी करण्यासाठी सरकारला 50,000 किमी प्रवेश-नियंत्रित हाय-स्पीड कॉरिडॉर हवे आहेत. जर ते नेटवर्क वेगळ्या पद्धतीने तयार केलेल्या स्ट्रेचच्या संग्रहाऐवजी एक प्रणाली म्हणून कार्य करायचे असेल तर सातत्यपूर्ण डिझाइनला आवश्यक मानले जात आहे.

सुरक्षा ही मध्यवर्ती थीम आहे. हायवेवरील सामान्य रहदारीपेक्षा हाय-स्पीड ट्रॅफिकला अधिक चेतावणीची आवश्यकता असते. म्हणून मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये निर्गमन आणि प्रवेशांची आगाऊ सूचना आवश्यक आहे जेणेकरून ड्रायव्हर्स शेवटच्या क्षणी प्रतिक्रिया देण्याऐवजी प्रवेश आणि निर्गमन बिंदूंचा अंदाज घेऊ शकतील.

लेन कॉन्फिगरेशन आणि राइट-ऑफ-वे ट्रॅफिक व्हॉल्यूमशी जोडले जातील:

– 15,000 पर्यंत वाहने: चार-लेन महामार्ग आणि चार-लेन संरचना, 60-मीटर रुंदी
– 15,000-25,000 वाहने: चार-लेन महामार्ग आणि सहा-लेन संरचना, 70-मीटर रुंदी
– 25,000-40,000 वाहने: सहा-लेन महामार्ग आणि सहा-लेन संरचना, 70-मीटर रुंदी

प्रवेश स्वतःच कडकपणे नियंत्रित केला जाईल. हे कॉरिडॉर एक्सप्रेसवे, राष्ट्रीय महामार्ग, राज्य महामार्ग आणि महत्त्वाचे धमनी रस्ते, तसेच बंदरे, विमानतळ, मल्टी-मॉडल लॉजिस्टिक पार्क, औद्योगिक क्षेत्रे आणि प्रमुख पर्यटन स्थळे यांना भेटतात अशा ठिकाणी रॅम्पसह इंटरचेंज प्रदान केले जातील.

कॉरिडॉर सीलबंद ठेवण्यासाठी, NHAI ने बाहेरील काठावर एक-मीटर-उंची सीमा भिंत निर्धारित केली आहे. ही भिंत अतिक्रमण रोखण्यासाठी, अनधिकृत प्रवेश रोखण्यासाठी आणि भटक्या गुरांना कॅरेजवेपासून दूर ठेवण्यासाठी आहे – भारतीय महामार्गावरील एक सतत धोका.

एकत्रितपणे, मार्गदर्शक तत्त्वे भारताने हाय-स्पीड रस्त्यांची पुढील पिढी कशी तयार केली हे प्रमाणित करण्याच्या प्रयत्नापेक्षा कमी वेगळ्या तांत्रिक नोट्स आहेत: समान रहदारीसाठी समान रुंदी, समान अदलाबदल तर्क, समान सुरक्षा इशारे आणि अनौपचारिक प्रवेशाविरूद्ध एक भौतिक अडथळा ज्याने महामार्गाच्या कार्यक्षमतेला दीर्घकाळ क्षीण केले आहे.

NHAI हे पाऊल सुरक्षित, अधिक अखंड आणि भविष्यात तयार राष्ट्रीय महामार्ग नेटवर्कसाठी मोठ्या प्रयत्नाचा एक भाग म्हणून सादर करते. वाहनचालक आणि मालवाहतूक चालकांसाठी, नवीन नियम एका प्रकल्पापासून दुसऱ्या प्रकल्पापर्यंत सुसंगत वाटणारे कॉरिडॉर तयार करतात की नाही – आणि वचन दिलेले आगाऊ इशारे आणि सीलबंद कडा खरोखरच आश्चर्य कमी करतात की नाही याची चाचणी असेल ज्यामुळे हाय-स्पीड ड्रायव्हिंग धोकादायक बनते.