शेअर बाजारातील चढउतार आणि भू-राजकीय अनिश्चितता यांमध्ये सुरक्षित आणि हमी परतावा मिळवणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी 5 वर्षांची बँक मुदत ठेव (FD) हा सर्वाधिक पसंतीचा पर्याय आहे. पाच वर्षांच्या कालावधीची FD केवळ तुमच्या मुद्दलाला 100% संरक्षण प्रदान करत नाही तर बँकांच्या तिमाही चक्रवाढीच्या मदतीने दीर्घकाळासाठी एक मजबूत संपत्ती कोष देखील तयार करते. जर तुम्ही तुमच्या कष्टाने कमावलेले पैसे ₹10 लाख, ₹20 लाख किंवा ₹30 लाख सारख्या अग्रगण्य बँकेत 5 वर्षांसाठी लॉक करण्याचा विचार करत असाल, तर सामान्य नागरिक आणि ज्येष्ठ नागरिकांना परिपक्वतेवर लाखो रुपयांचा निव्वळ नफा मिळेल.

सध्या देशातील प्रमुख सरकारी आणि खासगी बँका सर्वसामान्य नागरिकांना सरासरी ५ वर्षांच्या कालावधीसाठी कर्ज देतात. 6.00% ते 6.60% आणि ज्येष्ठ नागरिक 6.80% ते 7.20% पर्यंत वार्षिक व्याज ऑफर:

• 
  

  स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI): सामान्य नागरिकांसाठी 6.05% आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी 7.05% (SBI 'Wecare' विशेष दरासह).

  
  


• 
  

  HDFC बँक आणि ICICI बँक: सामान्य नागरिकांसाठी 6.50% आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी 7.00% ते 7.10%.

  
  


• 
  

  पंजाब नॅशनल बँक (PNB) आणि बँक ऑफ बडोदा (BOB): सामान्य नागरिकांसाठी 6.00% ते 6.30% आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी 6.80% ते 7.00%.

  
  


• 
  

  (सरासरी बेंचमार्क दर: सामान्य नागरिकांसाठी 6.50% pa आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी 7.10% pa)

  
  

भारतीय बँकांमध्ये, FD वरील व्याज प्रत्येक तिमाहीत मूळ रकमेत जोडून मोजले जाते. त्याचे मानक आर्थिक सूत्र आहे:

$$A = P \left(1 + \frac{r}{400}\right)^{4 \times t}$$

येथे:

• 
  

  $A$ = परिपक्वतेवर मिळालेली एकूण रक्कम (परिपक्वता मूल्य)

  
  


• 
  

  $P$ = जमा केलेली मूळ रक्कम

  
  


• 
  

  $r$ = लागू वार्षिक व्याज दर (%)

  
  


• 
  

  $t$ = एकूण वेळ (5 वर्षे, म्हणजे एकूण 20 तिमाही: $4 \ वेळा 5 = 20$)

  
  

तुम्ही लोकप्रिय खाजगी आणि सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांच्या सरासरी परताव्यावर (सर्वसामान्य नागरिकांसाठी 6.50% आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी 7.10%) 5 वर्षांच्या कालावधीसाठी गुंतवणूक केल्यास, तुमचा निधी खालीलप्रमाणे वाढेल:

1. सामान्य नागरिकांसाठी (6.50% वार्षिक व्याज दराने):

2. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी (7.10% वार्षिक व्याज दराने):

(टीप: तुम्ही SBI मध्ये 6.05% सामान्य नागरिक म्हणून जमा केल्यास, ₹10 लाखावरील व्याज सुमारे ₹3,49,600 असेल, तर 7.05% वर, ज्येष्ठ नागरिकाचे व्याज सुमारे ₹4,17,900 असेल.)

खाली दिलेले सिम्युलेशन विजेट वापरून, मूळ रक्कम, वेळ आणि व्याजदर समायोजित करून तुमचे भांडवल 5 वर्षांमध्ये तिमाही चक्रवाढीने कसे वाढते ते पाहू शकता:

1. 
   

   कर-बचतकर्ता FD आणि नियमित FD मधील फरक समजून घ्या: 5 वर्षांची FD दोन प्रकारची असते. कर-बचत करणाऱ्या FDs जुन्या कर प्रणाली अंतर्गत कलम 80C अंतर्गत ₹1.5 लाखांपर्यंत कर सूट देतात, परंतु त्यात 5 वर्षांचा कडक लॉक-इन आहे (दरम्यान पैसे काढता येत नाहीत किंवा कर्ज घेऊ शकत नाही). तुम्ही ₹10 लाख ते ₹30 लाख जमा करत असल्यास, कर-बचत मर्यादा केवळ ₹1.5 लाख इतकीच मर्यादित असेल; उर्वरित रक्कम सामान्य 5 वर्षांच्या एफडीमध्ये जाईल जी प्री-मॅच्युअर विथड्रॉवल आणि कर्ज सुविधा देते.

   
   


2. 
   

   टीडीएस आणि कर स्लॅबचा प्रभाव: FD मधून मिळणारे व्याजाचे उत्पन्न पूर्णपणे करपात्र असते आणि ते तुमच्या एकूण उत्पन्नात जोडले जाते आणि तुमच्या कर स्लॅबनुसार कर आकारला जातो. सामान्य नागरिकांसाठी वार्षिक व्याज ₹40,000 आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ₹50,000 पेक्षा जास्त असल्यास बँका 10% TDS कापतात. त्यामुळे प्रत्यक्ष परताव्याची गणना करताना तुमचा टॅक्स ब्रॅकेट लक्षात ठेवा.

   
   


3. 
   

   विमा सुरक्षा आणि बँकांचा DICGC विभाग: रिझव्र्ह बँकेच्या DICGC नियमांनुसार, प्रत्येक बँकेतील ग्राहकाचे फक्त ₹ 5 लाखांपर्यंतचे मुद्दल आणि व्याज यांनाच सरकारी विमा हमी मिळते. त्यामुळे जर तुम्ही ₹20 लाख किंवा ₹30 लाखांचे मोठे भांडवल गुंतवत असाल, तर संपूर्ण रक्कम एकाच बँकेत ठेवण्यापेक्षा ₹5-₹10 लाख 2 किंवा 3 वेगवेगळ्या बँकांमध्ये (जसे की SBI, HDFC, PNB) गुंतवणे अधिक सुरक्षित आहे.

   
   


4. 
   

   एफडी लॅडरिंग तंत्र: ₹३० लाख एकत्र 5 वर्षांसाठी लॉक करण्याऐवजी, ते 1, 2, 3, 4 आणि 5 वर्षांच्या वेगवेगळ्या FD मध्ये विभाजित करा. यासह, तुमची एक एफडी दरवर्षी परिपक्व होईल, जी तरलता टिकवून ठेवेल आणि भविष्यात व्याजदर वाढल्यास तुम्हाला पुन्हा गुंतवणुकीचा लाभही मिळेल.