सकाळी उठल्यानंतर आपण आरशासमोर उभे राहून दात घासतो तेव्हा आपण अनेकदा दात स्वच्छ करण्याकडे पूर्ण लक्ष देतो, पण आपल्या जिभेच्या आरोग्याकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करतो. जिभेचा सामान्य रंग हलका गुलाबी असतो, जो निरोगी शरीराचे लक्षण मानला जातो. तथापि, अनेक वेळा आपण पाहतो की आपल्या जिभेवर पिवळ्या रंगाचा जाड थर जमा होऊ लागतो किंवा त्याचा रंग पिवळा दिसू लागतो. तोंडाची साधी घाण किंवा चहा-कॉफीचा परिणाम म्हणून बहुतेक लोक त्याकडे दुर्लक्ष करतात, परंतु आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, ही निष्काळजीपणा तुम्हाला महागात पडू शकतो. जीभ पिवळी पडणे हा केवळ तोंडी स्वच्छतेच्या अभावाचा परिणाम आहे असे नाही तर ते मधुमेह आणि शरीरात विकसित होणाऱ्या पचनसंस्थेशी संबंधित गंभीर आजारांचे प्रमुख कारण असू शकते.

जीभ पिवळी होण्याचे सर्वात प्राथमिक आणि सामान्य कारण म्हणजे तोंडाच्या स्वच्छतेकडे दुर्लक्ष करणे. आपल्या जिभेच्या पृष्ठभागावर लहान अडथळे असतात ज्यांना पॅपिले म्हणतात. जेव्हा आपण आपली जीभ नियमितपणे जीभ क्लिनर किंवा ब्रशने स्वच्छ करत नाही, तेव्हा अन्नाचे सूक्ष्म कण, मृत पेशी आणि लाळ या पृष्ठभागामध्ये अडकू लागतात. हळूहळू, हानिकारक जीवाणू आणि बुरशी येथे वाढू लागतात, जे पिवळ्या थराच्या रूपात जमा होतात. याव्यतिरिक्त, जे लोक भरपूर धूम्रपान करतात, तंबाखूचे सेवन करतात किंवा दिवसातून अनेक वेळा चहा आणि कॉफी पितात त्यांच्या जिभेवर रंगद्रव्यामुळे पिवळेपणा येण्याची शक्यता असते. डिहायड्रेशनमुळे म्हणजेच शरीरात पाण्याच्या कमतरतेमुळे तोंड कोरडे पडते आणि जिभेचा रंग बदलू लागतो.

जिभेचा बदलणारा रंग तुमच्या शरीरातील इन्सुलिनची पातळी आणि रक्तातील साखरेची पातळी यांचे अचूक आकलन करू शकतो हे फार कमी लोकांना माहिती आहे. जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला मधुमेह असतो किंवा तो प्री-डायबेटिक स्थितीत असतो तेव्हा त्याच्या शरीराची प्रतिकारशक्ती कमकुवत होऊ लागते. यासोबतच रक्तातील साखरेचे प्रमाण जास्त असल्याने तोंडातील लाळेचे उत्पादन कमी होते, ज्यामुळे 'ड्राय माऊथ' म्हणजेच तोंडात कोरडेपणा येतो. लाळेच्या कमतरतेमुळे तोंडातील नैसर्गिक जीवाणू नष्ट होत नाहीत आणि ओरल थ्रश किंवा यीस्ट इन्फेक्शनचा धोका वाढतो. मधुमेहाच्या रुग्णांमध्ये तोंडावाटे बुरशीचे संक्रमण होणे अत्यंत सामान्य आहे, जिभेवर एक हट्टी पिवळा किंवा पांढरा थर हे त्याचे प्रारंभिक लक्षण आहे.

आयुर्वेद आणि आधुनिक वैद्यकशास्त्र दोन्ही मान्य करतात की आपली जीभ आपल्या पोटाचा आणि पचनसंस्थेचा आरसा आहे. जर तुमची पचनसंस्था नीट काम करत नसेल, बद्धकोष्ठता, आम्लपित्त किंवा अपचनाची समस्या असेल, तर त्याचा परिणाम तुमच्या जिभेवर सर्वप्रथम दिसून येतो. याशिवाय यकृत किंवा पित्त मूत्राशयात कोणत्याही प्रकारची बिघाड झाल्यास किंवा बिलीरुबिनची पातळी वाढल्यास कावीळची लक्षणेही शरीरात दिसू लागतात, त्यामुळे डोळ्यांचा आणि त्वचेचा तसेच जीभेचा रंगही पिवळा होऊ लागतो. म्हणूनच, जर तुम्हाला थकवा, मळमळ किंवा पोटदुखी सोबत जीभ पिवळसर होत असेल तर त्याला अजिबात हलके घेऊ नका.

जर तुमच्या जिभेवर पिवळा थर तयार होत असेल तर सर्वप्रथम तुमच्या दैनंदिन जीवनशैलीत आणि तोंडाची काळजी घेण्याच्या दिनचर्येत बदल करा. दिवसातून दोनदा घासण्याबरोबरच तांब्याच्या किंवा स्टीलच्या जीभ क्लीनरने जिभेची हलकी साफसफाई करा. भरपूर पाणी पिऊन तुमचे शरीर हायड्रेट ठेवा जेणेकरून तोंडात लाळ योग्य प्रकारे तयार होईल. नियमित साफसफाई करूनही जिभेचा पिवळसरपणा दूर होत नसेल, तर ताबडतोब तुमच्या रक्तातील साखरेची तपासणी (HbA1c चाचणी) करून घ्या म्हणजे मधुमेह वेळेत ओळखता येईल. यासह, एखाद्या चांगल्या दंतवैद्य किंवा वैद्याचा सल्ला घ्या जेणेकरून ते अचूक कारण ओळखू शकतील आणि तुम्हाला योग्य उपचार आणि माउथवॉश सुचवू शकतील.