आरोग्य अपडेट: वाहनांचे धूर, बांधकामाच्या ठिकाणांवरून उडणारी धूळ आणि मुंबईच्या हवेत पसरणारे सूक्ष्म प्रदूषक यामुळे फुफ्फुसांच्या आरोग्यासाठी गंभीर आव्हान निर्माण झाले आहे. अशा वातावरणात दमा, सीओपीडी क्रॉनिक फुफ्फुसाचा आजार आणि इतर श्वसनाचे विकार वाढू शकतात. मुंबईतही क्षयरोगाचे मोठे आव्हान कायम आहे. 2025 मध्ये शहरात 54,390 टीबीचे रुग्ण आढळले. त्यामुळे फुफ्फुसाचे आरोग्य जपण्याचा प्रश्न केवळ वैयक्तिक सवयींपुरता मर्यादित नसून स्वच्छ हवेच्या सार्वजनिक प्रश्नापुरता आहे. बुधवार, 28 ऑक्टोबर रोजी जागतिक फुफ्फुस आरोग्य दिनाकडे लक्ष वेधण्यासाठी हे आव्हान आहे.(छायाचित्र सौजन्य – istock)

प्रतिजैविक: अँटिबायोटिक गोळी घेतल्यावर पचनक्रिया का बिघडते? शरीरातील या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका

प्रदूषणामुळे श्वसनाचा ताण:

शिवडी येथील वरिष्ठ पल्मोनरी आणि ग्रुप क्षयरोग रुग्णालयाचे माजी वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. राजेंद्र ननावरे यांच्या मते, वाहनांमधून उत्सर्जन, बांधकामातील धूळ, औद्योगिक प्रदूषण, धूम्रपान आणि घरातील धूर हे फुफ्फुसांच्या आरोग्यावर परिणाम करणारे महत्त्वाचे घटक आहेत. प्रदूषित हवेच्या दीर्घकाळ संपर्कात राहिल्याने खोकला, घरघर आणि श्वासोच्छवासाचा त्रास वाढू शकतो, विशेषत: दमा आणि सीओपीडी असलेल्या रुग्णांमध्ये.

महाराष्ट्रात ६१ लाखांचे धनादेश

राज्याच्या राष्ट्रीय क्षयरोग निर्मूलन कार्यक्रमानुसार, 7 डिसेंबर 2024 ते 24 मार्च 2025 या 100 दिवसांच्या मोहिमेदरम्यान महाराष्ट्रात 6.1 लाख नागरिकांची तपासणी करण्यात आली. त्यापैकी 42 हजार 175 क्षयरोग रुग्णांचे निदान आणि निक्षय पोर्टलवर नोंदणी करण्यात आली. या कालावधीत 44 हजार 506 निक्षा शिबिरे घेण्यात आली.

मुंबईत क्षयरोग हे आव्हान कायम आहे

डॉ. ननावरे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार 2025 मध्ये मुंबईत 54 हजार 390 टीबी रुग्णांची नोंद झाली होती, त्यापैकी 48 हजार 835 रुग्ण मुंबईतील रहिवासी होते. नोंदवलेल्या रूग्णांपैकी सुमारे 40 टक्के एक्स्ट्रापल्मोनरी टीबी, सहा टक्के बालरोग टीबी आणि आठ टक्के औषध-प्रतिरोधक टीबी होते. गजबजलेली घरे, अपुरी वायुवीजन आणि कुपोषण यामुळे प्रतिबंधात्मक उपायांचे महत्त्व वाढते.

अन्न सुरक्षा: सणांमध्ये मिठाईवर लावलेले चांदीचे काम शरीरासाठी विष ठरेल! मूत्रपिंडाचा त्रास होऊ शकतो

लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका!

क्षयरोगातून बरे झाल्यानंतरही काही रुग्णांमध्ये फुफ्फुसाचे नुकसान कायम राहू शकते.

म्हणून, श्वसनाचे मूल्यांकन आणि आवश्यकतेनुसार पुनर्वसन महत्वाचे बनते.

खोकला, थुंकीचे रक्त येणे, वजन कमी होणे किंवा सतत श्वास घेण्यास त्रास होणे अशी लक्षणे दोन आठवड्यांहून अधिक काळ दिसल्यास वैद्यकीय तपासणी करावी, असे डॉ. ननावरे सांगतात.

धुम्रपान टाळणे आणि प्रदूषणाचा धोका कमी करणे महत्त्वाचे असले तरी बांधकामातील धुळीवर नियंत्रण ठेवणे आणि शुद्ध हवा देणे ही सार्वजनिक आरोग्याची जबाबदारी आहे, असे ननावरे म्हणाले.

अस्वीकरण: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते ..com कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.