आयकर कायद्याच्या नियमांनुसार, मुलाला त्याच्या आईकडून मिळालेल्या ₹ 15 लाखांच्या रोख किंवा बँक हस्तांतरणावर कोणताही आयकर भरावा लागणार नाही. आयकर कायद्याच्या कलम 56(2)(x) अंतर्गत, पालक 'निर्दिष्ट नातेवाईक / रेखीय चढत्या व्यक्ती' या श्रेणीत येतात. कायद्यानुसार, नातेवाईकांकडून मिळालेल्या भेटवस्तूंवर कोणतीही उच्च आर्थिक मर्यादा नाही. आई तिच्या मुलाला ₹50,000 देते किंवा ₹50 लाख देते, ती रक्कम प्राप्तकर्त्याच्या (मुलाच्या) हातात पूर्णपणे करमुक्त असते. तथापि, या संपूर्ण व्यवहाराची कायदेशीर आणि कर प्रक्रिया दोन भागांमध्ये विभागली गेली आहे, जी समजून घेणे फार महत्वाचे आहे.

पुत्राकडून मिळालेली भेट जरी करमुक्त असली तरी दागिने विकून मिळालेल्या नफ्यावर आईला कॅपिटल गेन टॅक्स भरणे बंधनकारक असेल.. आयकर विभाग सोन्याच्या दागिन्यांना 'कॅपिटल ॲसेट' मानतो.

1. 
   

   दीर्घकालीन भांडवली नफा (LTCG): जर दागिने 24 महिन्यांपेक्षा जास्त काळ (2 वर्ष) आईकडे ठेवले असतील, तर विक्रीतून मिळणारा नफा दीर्घकालीन भांडवली नफा मानला जाईल. यावर 12.5% ​​दराने (इंडेक्सेशन न करता) कर लागू आहे.

   
   


2. 
   

   शॉर्ट टर्म कॅपिटल गेन (STCG): जर दागिने 24 महिन्यांपेक्षा कमी कालावधीत विकले गेले, तर नफा आईच्या एकूण वार्षिक उत्पन्नात जोडला जाईल आणि तिच्या सामान्य कर स्लॅबवर आधारित कर आकारला जाईल.

   
   


3. 
   

   आईला ITR मध्ये दाखवावे लागेल: आईला तिच्या संबंधित आर्थिक वर्षाच्या प्राप्तिकर रिटर्नमध्ये 'कॅपिटल गेन' या शीर्षकाखाली दागिन्यांची विक्री, विक्री किंमत आणि कर दायित्वाचा अचूक तपशील प्रविष्ट करावा लागेल.

   
   

आधुनिक डेटा ॲनालिटिक्स आणि AIS द्वारे आयकर विभाग उच्च-मूल्याच्या व्यवहारांवर बारीक नजर ठेवतो. भविष्यात कोणतीही तपासणी किंवा छाननी सूचना टाळण्यासाठी या चरणांचे अनुसरण करा:

1. 
   

   फक्त बँकिंग चॅनेलद्वारे पैसे हस्तांतरित करा (रोख नाही): ज्वेलर्सकडून ₹ 15 लाख दागिन्यांची रक्कम आईच्या बँक खात्यात (RTGS/NEFT/चेक) यायला हवी. यानंतर, आईने ही रक्कम त्याच खात्यातून मुलाच्या बँक खात्यात चेक किंवा नेट बँकिंगद्वारे हस्तांतरित करावी. आयकराच्या कलम 269ST अंतर्गत, ₹ 2 लाखांपेक्षा जास्त रोख व्यवहार पूर्णपणे प्रतिबंधित आहेत आणि मोठ्या दंड आकारू शकतात.

   
   


2. 
   

   भेटवस्तू मिळवण्याची खात्री करा: 100 किंवा 500 रुपयांच्या स्टॅम्प पेपरवर तयार केलेले 15 लाख रुपयांचे 'गिफ्ट डीड' मिळवा. हे स्पष्टपणे नमूद केले पाहिजे की आई तिच्या स्वत: च्या इच्छेने आणि प्रेमाने बँक हस्तांतरणाद्वारे तिच्या मुलाला ही रक्कम भेट देत आहे आणि त्या बदल्यात कोणताही विचार केला गेला नाही.

   
   


3. 
   

   दागिन्यांच्या विक्रीसाठी वैध बीजक (दागिने बीजक): ज्वेलर्सकडून मिळालेले फर्म सेल इनव्हॉइस जतन करा, ज्यामध्ये विक्री केलेल्या सोन्याचे निव्वळ वजन, कॅरेट (शुद्धता) आणि टीडीएस कापून (लागू असल्यास) स्पष्टपणे नमूद करा.

   
   


4. 
   

   मुलाच्या भविष्यातील नफ्यावर कर (क्लबिंग तरतुदी): मुलाने भेटवस्तूच्या मूळ रकमेवर कर भरावा लागत नाही, परंतु जर मुलाने ते ₹15 लाख मुदत ठेव (FD), स्टॉक मार्केट किंवा म्युच्युअल फंडात गुंतवले आणि त्यावर कोणतेही व्याज किंवा परतावा मिळवला, तर त्या भविष्यातील कमाईवर मुलाला त्याच्या स्लॅबनुसार नियमित कर भरावा लागेल. प्रौढ मुलाच्या बाबतीत क्लबिंगचा नियम लागू होत नाही, त्यामुळे अतिरिक्त कमाईवर आईचे कोणतेही दायित्व राहणार नाही.