कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) हे विज्ञान कल्पित चित्रपटासारखे वाटत असले तरी, ते आधीच येथे आहे आणि लोक कसे विचार करतात आणि गोष्टी कशा पूर्ण करतात यावर त्याचा खरोखर परिणाम होतो. जे लोक एआयला आधी विचारल्याशिवाय बरेच काही करू शकत नाहीत त्यांना तीच कार्ये स्वतःहून करणे अधिक कठीण वाटू शकते.

काही सेकंदात उत्तर मिळाल्याने तुम्ही प्रयत्न करण्यापूर्वीच चॅटबॉटचा ताबा घेण्याचा मोह होऊ शकतो. कारण ChatGPT सारखी साधने अजूनही तुलनेने नवीन आहेत, दीर्घकालीन जोखमींचा अंदाज लावणे कठीण आहे. तथापि, संशोधन चिंता वाढवू लागले आहे. एका अभ्यासात, नियमित एआय वापरकर्त्यांना माहिती लक्षात ठेवण्यात आणि स्वतंत्रपणे विचार करण्यात त्रास झाल्याचे वर्णन केले आहे. AI वरील अवलंबित्वाचा कालांतराने लोकांवर कसा परिणाम होतो हे आम्हाला अद्याप माहित नाही, परंतु प्रत्येक गोष्टीसाठी त्यावर अवलंबून राहण्याचा अर्थ खालील कौशल्यांसह खूपच कमी सराव मिळू शकतो.

जे लोक प्रत्येक गोष्टीसाठी AI वर अवलंबून असतात ते या गोष्टी करण्यासाठी संघर्ष करू शकतात:

1. उत्तर न देता गंभीरपणे विचार करा

AI मुळे लोकांच्या गंभीर विचार करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होतो असे म्हणणे भीतीदायक वाटू शकते, परंतु गंभीर विचारसरणी कमी होणे ही AI च्या आजूबाजूला सर्वाधिक चर्चेत असलेली चिंता आहे. गंभीर विचार म्हणजे तुम्ही दिलेली माहिती बारकाईने पाहणे आणि तुम्हाला काय विचार करायचे हे सांगण्यासाठी ChatGPT वर विसंबून न राहता तुमच्या स्वतःच्या निष्कर्षापर्यंत पोहोचणे.

मध्ये 45 नियमित चॅटजीपीटी वापरकर्त्यांचा अभ्याससहभागींनी सांगितले की त्यांचे लक्ष वेधून घेणे कमी वाटले आणि समस्यांबद्दल गंभीरपणे विचार करण्याची त्यांची शक्यता कमी आहे. काही सहभागींनी सांगितले की त्यांनी त्यांच्या निर्णयाचा दुस-यांदा अंदाज लावला आणि अगदी साध्या निर्णयांवर आश्वासन देण्यासाठी AI कडे वळले.

संबंधित: क्वचितच गंभीर विचार करण्याचे कौशल्य असलेले लोक सहसा प्रासंगिक संभाषणात 9 वाक्ये म्हणतात

२. मेहनत घेणाऱ्या गोष्टीवर लक्ष केंद्रित करा

Iammotos | शटरस्टॉक

आम्ही अशा काळात आहोत त्वरित समाधान. एआयच्या आधीही, झटपट तृप्ति वाढत होती. इंटरनेट पूर्वीपेक्षा अधिक वेगवान झाले आहे; सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म शक्य तितक्या पसंती, दृश्ये, टिप्पण्या आणि शेअर्स मिळवण्यावर लक्ष केंद्रित करतात आणि आम्हाला जे हवे आहे ते फक्त एका क्लिकच्या अंतरावर आहे. AI झटपट निकालांच्या अपेक्षेला जोडते काही सेकंदात उत्तरे देऊनजरी ती उत्तरे नेहमीच अचूक नसतात.

ब्रायन ख्रिश्चन होते संशोधन संघाचा भाग त्यात असे आढळले की सुमारे 10 मिनिटांच्या AI सहाय्यानंतर, सहभागींनी हार पत्करण्याची अधिक शक्यता असते आणि जेव्हा त्यांना त्याशिवाय पुढे चालू ठेवावे लागते तेव्हा ते वाईट कामगिरी करतात. अभ्यासात, एका गटाने गणिताच्या समस्या सोडवण्यासाठी एआयचा वापर केला तर दुसऱ्या गटाने केला नाही. सुरुवातीला, AI मध्ये प्रवेश दिलेल्या गटाने समस्या अधिक अचूकपणे सोडवल्या. जेव्हा संशोधकांनी AI काढून टाकले, तथापि, त्यांची समस्या अचूकपणे सोडवण्याची क्षमता कमी झाली.

3. माहिती न पाहता लक्षात ठेवा

लक्ष देण्यात अडचण आल्याने गोष्टी लक्षात ठेवणे कठीण होऊ शकते. स्टॅनफोर्ड संशोधक लक्षातील त्रुटी आणि खराब मेमरी कार्यप्रदर्शन यांच्यातील दुवा आढळला, हे दर्शविते की दोन्ही किती जवळून जोडलेले आहेत. जसजसे आपले लक्ष कमी होत जाते, तसतसे, लक्षात ठेवण्याची आपली क्षमता देखील करा.

ए Google Effect वर 2011 चा अभ्यास असे आढळले की जेव्हा लोकांना नंतर माहिती मिळण्याची अपेक्षा होती, तेव्हा त्यांना माहिती कमी आणि ती कोठे शोधावी याबद्दल अधिक लक्षात राहते. आवाक्यात उत्तरे मिळाल्याने गोष्टी लक्षात ठेवण्यापेक्षा ते पाहणे सोपे होऊ शकते.

हे AI सोबतही घडत आहे: बरेच लोक AI चॅटबॉट्सना मूलभूत प्रश्न विचारतात ज्यांचे उत्तर त्यांना आधीच माहित आहे किंवा ते स्वतः सहज शोधू शकतात.

संबंधित: 8 मानसशास्त्रीय युक्त्या ज्या 4-वेळ 'धोका!' स्पर्धक

4. काही कठीण असताना प्रयत्न करत रहा

शॉटप्राइम स्टुडिओ | शटरस्टॉक

कारण AI लोकांना झटपट समाधान देते, निबंध किंवा कव्हर लेटर लिहिण्यासारखे काही तास लागणाऱ्या कामांना एका मिनिटापेक्षा कमी वेळ लागू शकतो आणि लोक कमी चिकाटीने काम करत आहेत. जेव्हा लोकांना एआयशिवाय एखादे कार्य करावे लागते आणि त्याला किती वेळ लागेल हे लक्षात येते, तेव्हा अचानक जग संपल्यासारखे वाटते.

ए एप्रिल 2026 मध्ये प्रकाशित अभ्यास असे आढळले की AI सहाय्य काढून घेतल्यानंतर सहभागींनी त्याग करण्याची अधिक शक्यता असते. संशोधकांनी सुचवले की झटपट उत्तरे मिळाल्याने लोक स्वतःहून आव्हानांचा सामना करण्यास तयार होऊ शकतात.

5. गोष्टी करण्यास प्रवृत्त रहा

भांडवलशाही हेल्स्केपमध्ये एआय रोबोट्सद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या समाजात स्वत: ला प्रेरित करणे पुरेसे कठीण आहे, परंतु जेव्हा आपण एआय रोबोट्सला देखील चालवू देतो तेव्हा ते आणखी कठीण होते. चिकाटीप्रमाणेच, जेव्हा लोकांना एआय ची सवय काही सेकंदात पूर्ण करण्याची सवय लागते तेव्हा प्रेरणाला त्रास होऊ शकतो. जेव्हा त्यांना तेच काम स्वतः करावे लागते तेव्हा त्यावर तासनतास घालवणे आणखी कमी आकर्षक वाटू शकते.

ए 2025 चा अभ्यास वैज्ञानिक अहवालात प्रकाशित झाला असे आढळले की जनरेटिव्ह एआयने सहाय्यक कार्यांवर कार्यप्रदर्शन सुधारले, परंतु जेव्हा सहभागींनी जनरेटिव्ह एआय सोबत काम करण्यापासून त्याशिवाय काम करण्यास स्विच केले, तेव्हा त्यांची प्रेरणा सरासरी 11% कमी झाली, तर कंटाळवाणेपणा सरासरी 20% ने वाढला.

संबंधित: पृथ्वीवरील सर्वात प्रेरित लोकांच्या 11 लहान सवयी

6. त्यांच्या स्वतःच्या निर्णयावर विश्वास ठेवा

उत्तर 7 | शटरस्टॉक

मध्ये नियमित चॅटजीपीटी वापरकर्त्यांचा अभ्याससहभागींनी चॅटबॉटवर विसंबून राहिल्यामुळे त्यांना कमी स्वतंत्र वाटत असल्याचे वर्णन केले. जेव्हा AI विचारणे तुमची पहिली चाल बनते, तेव्हा स्वतःहून एखाद्या समस्येवर काम करण्यास सोयीस्कर वाटणे कठीण होऊ शकते.

इथन मोलिक, पेनसिल्व्हेनिया विद्यापीठाच्या व्हार्टन स्कूलमधील सहयोगी प्राध्यापक, स्पष्ट करते की AI ला समस्या सोडवू द्या कारण तुमचा अर्थ असा आहे की तुम्हाला शिकण्यास मदत करणारी विचारसरणी वगळणे. आत्मविश्वास इतर गोष्टींकडे न सोपवता स्वत: गोष्टी केल्याने येतो.

संबंधित: वेडा आत्मविश्वास असलेल्या आणि मंजुरीची शून्य गरज असलेल्या लोकांना सहसा त्यांच्यासाठी 5 गोष्टी असतात

Lyss Micalizzi हे साहित्य आणि संस्कृतीमध्ये पदव्युत्तर, इंग्रजी साहित्य आणि मजकूर अभ्यासात पदवीधर आणि सहा वर्षांपेक्षा जास्त लेखन आणि सोशल मीडिया अनुभवासह मानवी स्वारस्य आणि मानसशास्त्र कव्हर करणारे लेखक आहेत.