सध्याची धकाधकीची आधुनिक जीवनशैली, खाण्यापिण्याच्या अनियमित सवयी आणि आहारातील पोषक तत्वांचा अभाव यामुळे बहुतांश लोक कोणत्या ना कोणत्या शारीरिक समस्यांनी त्रस्त आहेत. अनेकदा लोक केस गळणे, निस्तेज त्वचा किंवा वारंवार सर्दी होणे या समस्यांकडे सामान्य समजून दुर्लक्ष करतात, पण तुम्ही कधी विचार केला आहे की यामागील कारण शरीरातील अत्यंत महत्त्वाच्या सूक्ष्म अन्नद्रव्याची म्हणजेच 'झिंक'ची तीव्र कमतरता असू शकते? आपल्या शरीराला झिंकची फार कमी प्रमाणात गरज असली तरी, पेशींची वाढ, रोगप्रतिकारक शक्ती, चयापचय आणि जखमेच्या उपचार प्रक्रियेसाठी हे आवश्यक खनिज आहे. जेव्हा शरीरातील झिंकची पातळी सामान्यपेक्षा कमी होऊ लागते, तेव्हा आपले शरीर अनेक अंतर्गत आणि बाह्य सिग्नल देऊ लागते. ही लक्षणे वेळीच ओळखली गेली नाहीत तर आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो.

#1 झपाट्याने केस गळणे आणि टाळू कमकुवत होणे

झिंकच्या कमतरतेचा पहिला आणि सहज दिसणारा परिणाम आपल्या केसांवर आणि त्वचेवर होतो. कंघी करताना किंवा झोपताना तुमचे केस अचानक गळायला लागले, तुमच्या केसांची चमक गेली आणि ते खूप कमकुवत आणि निर्जीव दिसू लागले, तर हे शरीरातील झिंकच्या कमतरतेचे स्पष्ट लक्षण असू शकते. केसांच्या कूपांच्या वाढीमध्ये आणि दुरुस्तीमध्ये झिंक खूप मोठी भूमिका बजावते. याशिवाय ज्या लोकांच्या शरीरात झिंकची कमतरता असते त्यांना त्वचेवर कोरडेपणा, चेहऱ्यावर वारंवार पुरळ येणे, नखांवर पांढरे डाग पडणे यासारख्या समस्यांना सामोरे जावे लागते. नखेही खूप कमकुवत होतात आणि तुटायला लागतात.

#1 पुन्हा पुन्हा आजारी पडणे आणि प्रतिकारशक्ती कमकुवत होणे

जर तुम्हाला वर्षाचे बारा महिने काही हंगामी संसर्ग, सर्दी, विषाणूजन्य ताप किंवा घशाच्या संसर्गाचा त्रास होत असेल तर याचा अर्थ असा होतो की तुमची प्रतिकारशक्ती खूपच कमकुवत झाली आहे. झिंक आपल्या रोगप्रतिकारक प्रणालीच्या पेशी सक्रिय ठेवण्याचे काम करते आणि बाह्य विषाणू आणि बॅक्टेरियाशी लढण्यासाठी शक्ती प्रदान करते. शरीरात झिंकच्या कमतरतेमुळे पांढऱ्या रक्त पेशींच्या निर्मितीवर परिणाम होतो, ज्यामुळे शरीर रोगांशी लढण्यास असमर्थ होते. किरकोळ आजारही आपला फार काळ पाठ सोडत नाहीत.

#1 जखमा खूप हळू बरे होणे आणि त्वचेच्या संसर्गाचा धोका

आपल्या शरीरात कुठेही कट, खरचटणे किंवा दुखापत बरे करण्यासाठी झिंक जबाबदार आहे. झिंक कोलेजन तयार करण्यास आणि ऊतींच्या दुरुस्तीसाठी मदत करते. जर तुमच्या शरीरात झिंकचे प्रमाण कमी असेल तर अगदी किरकोळ जखमा किंवा जखम बरे होण्यास सामान्यपेक्षा जास्त वेळ लागेल. याशिवाय कोणत्याही प्रकारचे बुरशीजन्य संसर्ग, पुरळ किंवा सोरायसिस सारख्या त्वचेच्या समस्या सहज पकडतात आणि औषधे घेतल्यानंतरही लवकर बरे होत नाहीत.

#1 पचन समस्या आणि अनावश्यक वजन कमी होणे

पचन बिघडणे, पोट फुगणे, भूक न लागणे किंवा कोणतेही उघड कारण नसताना जुलाब यासारख्या समस्यांमुळे तुम्हाला अनेकदा त्रास होतो का? आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, जस्त हे पाचन तंत्राच्या सुरळीत कार्यासाठी आवश्यक खनिज देखील आहे. त्याच्या कमतरतेमुळे आतड्यांच्या कार्यावर परिणाम होतो, त्यामुळे खाल्लेले अन्न नीट पचत नाही आणि पोषक तत्वांचे शोषण थांबते. परिणामी, शरीर कमकुवत होऊ लागते, चव आणि वास घेण्याची क्षमता कमी होऊ शकते आणि काही वेळा व्यायाम किंवा आहार न घेता वजन झपाट्याने कमी होऊ लागते.

#1 मूड बदल, आळस आणि मानसिक थकवा

शारीरिक लक्षणांव्यतिरिक्त, झिंकच्या कमतरतेचा आपल्या मानसिक आरोग्यावरही खोल परिणाम होतो. झिंक मेंदूतील न्यूरोट्रांसमीटरच्या ऑपरेशनचे नियमन करण्यास मदत करते. शरीरात त्याच्या कमतरतेमुळे, एखाद्या व्यक्तीला नेहमी मानसिक थकवा, एकाग्रतेचा अभाव, चिडचिड, अनावश्यक ताण आणि बर्याच बाबतीत सौम्य उदासीनता किंवा चिंता जाणवू शकते. शरीरात सतत सुस्ती असते आणि पुरेशी झोप घेऊनही फ्रेश वाटत नाही.

#1 झिंकच्या कमतरतेवर मात करण्यासाठी या नैसर्गिक आहाराचा अवलंब करा

शरीरातील झिंकच्या कमतरतेवर मात करण्यासाठी तुम्ही तुमच्या रोजच्या आहारात झिंकयुक्त पदार्थांचा समावेश करावा. शाकाहारी स्त्रोतांमध्ये भोपळ्याच्या बिया, सूर्यफुलाच्या बिया, काजू, बदाम, चणे, राजमा, मसूर, चीज आणि दूध हे उत्तम पर्याय आहेत. तर मांसाहारी लोक ते अंडी, सी-फूड (मासे) आणि कोंबडीच्या माध्यमातून पूर्ण करू शकतात. लक्षणे खूप गंभीर असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने झिंक सप्लिमेंट्सही घेता येतात. तुमच्या शरीरातील हे छोटे-छोटे बदल ओळखा, वेळेवर खाण्याच्या योग्य सवयी लावा आणि निरोगी आयुष्य जगा.