आजकाल, पती-पत्नी दोघांनीही एकत्र काम करणे आणि घराचा खर्च उचलणे सामान्य झाले आहे. अनेक जोडपी त्यांच्या मिळकतीनुसार घरगुती बजेट बनवतात आणि खर्च अर्धा भाग करतात. यात काहीही नुकसान नाही, उलट एकमेकांना आधार देणे हा एक चांगला मार्ग आहे. पण प्रश्न असा आहे की जेव्हा दोघेही घराचा खर्च समान रीतीने उचलतात, तेव्हा घरच्या जबाबदाऱ्याही समान प्रमाणात विभागल्या जातात का?

जरा विचार करा, पती-पत्नी दोघेही सकाळी ऑफिसला गेले आणि संध्याकाळी घरी परतले तर दोघांनाही विश्रांतीची समान संधी मिळते का? बऱ्याच कुटुंबात ऑफिसमधून परतल्यावर नवरा विश्रांती घेऊ लागतो, तर बायको इतर कामाला लागते. तिला जेवण बनवणे, मुलांची काळजी घेणे, कपडे आणि भांडी स्वच्छ करणे आणि घरातील इतर जबाबदाऱ्या पार पाडायच्या आहेत. अशा परिस्थितीत समान आर्थिक जबाबदाऱ्या असतानाही कामाचा बोजा स्त्रीवरच अधिक राहतो.

बेटर दॅन परफेक्ट पॉडकास्टमध्ये सामग्री निर्माता जॉन सोनमेझ यांनी हा मुद्दा उपस्थित केला होता. पती-पत्नी जर कमाई आणि खर्च समान वाटून घेत असतील, तर घरातील कामे आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्यांमध्ये समानता का असू नये, असा सवाल त्यांनी केला.

फक्त पैसे अर्धे करणे समान नाही

नातेसंबंधात आर्थिक योगदान देणे महत्त्वाचे आहे, परंतु समानतेचा अर्थ फक्त घरगुती बिले आणि खर्च विभाजित करणे नाही. पैशांसोबतच घर चालवण्यासाठी वेळ, मेहनत आणि जबाबदारीही लागते. जर पत्नीनेही नवऱ्याप्रमाणे काम करत घरखर्चाला तितकाच हातभार लावला तर तिलाही घरातील कामात सहकार्य मिळायला हवे. स्वयंपाक करणे, साफसफाई करणे, कपडे धुणे आणि इतर दैनंदिन कामे ही केवळ एका व्यक्तीची जबाबदारी असू नये. कोणते काम कोणाची जबाबदारी हे दोघांनी मिळून ठरवावे.

कार्यालयातून परतल्यानंतरही महिलांचे काम संपत नाही

नोकरदार महिलांसाठी हा दिवस अनेकदा दुहेरी जबाबदाऱ्यांनी भरलेला असतो. सकाळी घरातील कामे उरकून ऑफिसला जाणे आणि संध्याकाळी परतणे आणि पुन्हा घरातील कामे करणे हा त्यांचा नित्यक्रम झाला आहे. त्याच वेळी, काही कुटुंबांमध्ये, पुरुष ऑफिसमधून परतल्यावर विश्रांती घेतात, तर पत्नी स्वयंपाक आणि घर सांभाळण्यात व्यस्त असते. त्यामुळे महिलांना स्वत:साठी वेळ काढणे कठीण झाले आहे. हे समजून घेणे आवश्यक आहे की नोकरी केल्यानंतर केवळ पुरुषच नाही तर महिलांनाही थकवा जाणवतो. त्यामुळे घरातील कामात दोघांचाही सहभाग असायला हवा.

मुलांचे संगोपन करणे ही केवळ आईची जबाबदारी नाही

मुलांची काळजी घेणे ही देखील कुटुंबाची सामायिक जबाबदारी आहे. त्यांचा अभ्यास, शाळेची तयारी, जेवण, गृहपाठ आणि दैनंदिन गरजा पूर्ण करण्यात वडीलही तितकीच भूमिका बजावू शकतात. नोकरीबरोबरच मुलांच्या सर्व जबाबदाऱ्या आई एकटीने पार पाडत असेल, तर तिच्यावरील मानसिक आणि शारीरिक दडपण वाढू शकते. वडिलांनीही मुलांसोबत वेळ घालवला पाहिजे, त्यांच्या अभ्यासात मदत केली पाहिजे आणि त्यांच्या गरजा पूर्ण कराव्यात. यामुळे आईला दिलासा मिळेल आणि मुलांनाही आई-वडील दोघांची साथ मिळेल.

कमाईत समानता असेल तर घरच्या जबाबदाऱ्यांमध्ये समानता का नाही?

नात्यातील समानतेचा मुद्दा केवळ कमाईपुरता मर्यादित नसावा. जर दोन्ही भागीदार घरखर्चाला हातभार लावत असतील तर दोघांनीही घर चालवण्यास सहकार्य करावे. प्रत्येक कामाची नेमकी 50-50 विभागणी करणे आवश्यक नाही. दोघेही नोकरीच्या वेळेनुसार, सोयीनुसार आणि क्षमतेनुसार जबाबदाऱ्या ठरवू शकतात. उदाहरणार्थ, एक भागीदार स्वयंपाक करू शकतो तर दुसरा भांडी साफ करू शकतो. त्याचप्रमाणे मुलांना शाळेत सोडणे, बाजारातून सामान आणणे, घर साफ करणे अशी कामेही आपापसात वाटून घेता येतात.

नात्यात खरी समानता कशी असेल?

चांगल्या नात्याचा पाया परस्पर समंजसपणा, आदर आणि सहकार्यावर असतो. दोन्ही भागीदार दररोज समान काम करतात हे आवश्यक नाही, परंतु हे महत्वाचे आहे की कोणावरही सर्व जबाबदाऱ्यांचे ओझे नाही. पती-पत्नीने एकमेकांचा थकवा, काम आणि गरजा समजून घेतल्या पाहिजेत. एक जोडीदार कोणत्याही दिवशी अधिक व्यस्त असल्यास, दुसरा त्याच्या जबाबदाऱ्या स्वीकारू शकतो. हे परस्पर सहकार्य नाते दृढ करते. शेवटी, लग्न म्हणजे केवळ एकत्र कुटुंबाचा खर्च उचलणे नव्हे, तर घर आणि जीवनाच्या जबाबदाऱ्या एकत्र पार पाडणे. दोघेही एकमेकांना साथ देतात तेव्हाच नात्यात खरी समानता आणि आनंद असतो.