भारतीय घरांच्या स्वयंपाकघराचा उल्लेख करणे शक्य नाही आणि डालडाचे नाव सापडत नाही. आज लोकांना रिफाइंड ऑईल, ऑलिव्ह ऑईल किंवा देसी तुपाचे वेड लागले असले तरी एक काळ असा होता जेव्हा देशातील प्रत्येक घराच्या स्वयंपाकघरात डालडाशिवाय डिश बनवणे अपूर्ण मानले जायचे. पुरी असो, कचोरी असो, हलवा असो किंवा रोजचे जेवण असो, डालडाने भारतीय खाद्यपदार्थांच्या जगावर अनेक दशके राज्य केले आहे. या ब्रँडची कथा चित्रपटाच्या स्क्रिप्टपेक्षा कमी मनोरंजक नाही. ही कहाणी केवळ भाजी तुपाची नाही, तर भारतातील त्या काळातील आहे जेव्हा देश ब्रिटीशांच्या गुलामगिरीत अडकला होता आणि एका नवीन उत्पादनाने बाजारात खळबळ माजवली होती. सुरुवातीला जेव्हा हे उत्पादन भारतीय भूमीवर उतरले तेव्हा कोणीही विचार केला नव्हता की ते सर्वसामान्य भारतीय कुटुंबांच्या हृदयात अशा प्रकारे स्थान निर्माण करेल की पिढ्या बदलतील परंतु डालडाचे नाव प्रत्येक घरामध्ये अमर राहील. 'दादा'पासून 'डालडा' कसा आला, या नावामागील रंजक इतिहास काय आहे. डालडा नावाच्या मागे एक अतिशय मनोरंजक आणि ऐतिहासिक कथा दडलेली आहे. ब्रिटिश राजवटीत, जर्मन कंपनी 'डार्विन अँड कंपनी' (हंसा गेसेलशाफ्ट) ने हे हायड्रोजनेटेड व्हेजिटेबल ऑइल नेदरलँडमधून भारतात विकण्यासाठी आयात केले होते. ही नवीन चव आणि रूप भारतातील लोकांसाठी पूर्णपणे नवीन होते. त्यावेळी, जर्मन कंपनी 'डार्विन'च्या नावाचे प्रारंभिक भाग आणि भारतातील तिच्या वितरकाचे (डच फर्म) 'लोटन' (Schicht) नाव एकत्र करून ते बाजारात आणले गेले. दोन्ही कंपन्यांची (डार्विन + ल्होटन) नावे एकत्र करून 'डालडा' हा शब्द तयार झाला. पण भारतीय जनता आणि दुकानदारांनी ते त्यांच्या स्थानिक भाषेत आणि उच्चारात 'डालडा' किंवा 'दादा' म्हणून स्वीकारले. कालांतराने, हे परदेशी नाव भारतीयांच्या जिभेवर इतके रुळले की ते कोणत्याही भारतीय नावासारखे झाले आणि लोकांनी ते स्वतःचा ब्रँड म्हणून स्वीकारले. कालांतराने, या ब्रँडची मालकी बदलली आणि भारतातील तिचा प्रवास नवीन आयामांना स्पर्श करू लागला. पुढे, हिंदुस्तान लीव्हर (आता हिंदुस्तान युनिलिव्हर – HUL) या महाकाय कंपनीने डालडाचा व्यवसाय ताब्यात घेतला. HUL ची उत्कृष्ट विपणन धोरण, खेडोपाडी वितरण नेटवर्क आणि जाहिरात शक्तीने डालडाला भारताच्या कानाकोपऱ्यात नेले. डालडाच्या शुद्धतेच्या आणि अर्थव्यवस्थेच्या कहाण्या रेडिओवरील जाहिराती आणि वृत्तपत्रांच्या पॅम्प्लेट्समध्ये प्रतिध्वनीत होऊ लागल्या. देशी तुपाच्या तुलनेत अत्यंत किफायतशीर आणि सहज उपलब्ध असल्याने मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी ते वरदान ठरले. सणासुदीच्या काळात डालडाची मागणी गगनाला भिडायची. आई आणि आजींच्या हातांनी बनवलेल्या पदार्थांचा सुगंध डालडामध्ये आला की, संपूर्ण कुटुंब स्वयंपाकघराकडे ओढले जायचे. हा ब्रँड केवळ खाद्यतेल नसून भारतीय कुटुंबांच्या अनेक पिढ्यांच्या आठवणींचा एक महत्त्वाचा भाग बनला आहे. बदलत्या काळातील आव्हाने आणि आधुनिक भारतीय स्वयंपाकघरातील डालडाची प्रासंगिकता जसा काळ बदलत गेला तसतसे लोकांच्या खाण्याच्या सवयी आणि आरोग्याच्या आवडीनिवडीही बदलू लागल्या. 1990 नंतर, जेव्हा देशात आर्थिक उदारीकरण आले आणि सोयाबीन, सूर्यफूल आणि तांदळाच्या कोंडासारखे हलके शुद्ध तेल बाजारात आले, तेव्हा डालडासारख्या भाजी तुपासमोर मोठे आव्हान उभे राहिले. ट्रान्स फॅट आणि सॅच्युरेटेड फॅटबद्दल आरोग्य तज्ज्ञांच्या इशाऱ्यांमुळे डालडाच्या विक्रीवरही परिणाम झाला. पण एक मजबूत ब्रँड असल्याने, डालडाने स्वतःला काळासोबत जुळवून घेतले. आज, डालडा ब्रँड केवळ वनस्पतिशास्त्रापुरता मर्यादित नाही, तर ग्राहकांच्या बदलत्या आरोग्यविषयक गरजा लक्षात घेऊन कंपनीने रिफाइंड तेल आणि इतर खाद्यपदार्थही बाजारात आणले आहेत. आज स्वयंपाकघरात वापरण्याची पद्धत बदलली असली तरी 'डालडा' हे नाव आजही भारतीय संस्कृती, नॉस्टॅल्जिया आणि विश्वास यांचे समानार्थी आहे, ज्याची उदाहरणे बाजारात क्वचितच पाहायला मिळतात.
Contact to : xlf550402@gmail.com
Copyright © boyuanhulian 2020 - 2023. All Right Reserved.